یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٥ - مسئولیت
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ٨٥
درد و دغدغه:
٩. مسئولیت اجتماعی مهمترین و انسانی ترین مسئولیتها مسئولیت اجتماعی است، زیرا در هر مسئولیت علاقه و درد شرط است و دیگر دغدغه. در مورد مسئولیت خود و همچنین مسئولیت خانواده، یک علاقه طبیعی هست و دغدغه از نوع نگرانی برای سرنوشت خود و شخص مورد علاقه طبیعی خود هست. اما در مسئولیت اجتماعی است که هر فردی شایستگی انسانی آن را ندارد، زیرا اولًا [باید] درد انسانهای دیگر را داشته باشد و در درد آنها با آنها شریک باشد، یعنی دیگری گرسنگی بکشد و او رنج گرسنگی او را و همچنین ...
دغدغه، رکن مسئولیت است:
و ثانیاً یک نوع دغدغه وجدانی و احساس تقصیر و گناه در خود نسبت به سرنوشت اجتماع [داشته باشد.] اینجاست که معلوم میشود دغدغه حقیقی که رکن مسئولیت است، در این مورد پیدا میشود و دغدغه انسان نسبت به خود و خانواده خود نیز باید از این نوع باشد نه ناشی از علاقه به خود و علاقه مثلًا پدری و مادری به فرزند.
در مورد شرکت در وظایف اجتماعی سه مکتب است:
الف. مکتب محبت و نه درگیری: باید از طریق محبت خدمت کرد، همه را دوست داشته باشید حتی قیصر را، کار قیصر را به قیصر و کار خدا را به خدا واگذار کنید. (روش مسیحیت) ب. درگیری طبقاتی و اینکه مبارزه و نه محبت، و اینکه محبت دامی است برای در زنجیر نگه داشتن محرومان (مارکسیسم). بدیهی است که چنین درگیری طبعاً سبعانه خواهد بود. معنای این مطلب این است که اساساً زندگی مبارزه است و نه چیز دیگر [١] ج. مسئولیت که مستلزم درگیری است به خاطر محبت. اما محبت؛ زیرا باید رحمة للعالمین بود و به هر گنهکاری به چشم یک بیمار نگاه کرد.
امر به معروف اسلام، جهاد اسلام، وعظ و اندرز و تذکرات
[١] رجوع شود به ورقههای یادداشت مسئولیت اجتماعی، نمره ٩، بند الف.