نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ٩٣ - شئون و مسئوليت هاي پيامبر صلّي الله عليه و آله
و مسئوليت پيامبر اكرم است .
تفاوت اين دو شأن و مسئوليت در اين است كه مورد نخست مربوط به تلاوت الفاظ و كلمات وحي بر مردم است و مورد دوم مربوط به بيان معاني و مقاصد كلام الهي . آنچه پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله در تبيين وحي قرآني بيان كرده است ، همان سنّت پيامبر صلّي الله عليه و آله است ؛ به اين دليل سنّت پيامبر صلّي الله عليه و آله دومين مصدر و منبع معارف و احكام اسلامي به شمار مي رود .
آن چه پيامبر صلّي الله عليه و آله در تبيين معاني و مقاصد قرآن كريم بيان كرده ، هر چند الفاظش به او وحي نشده ، محتوي و مضمون آنها به او وحي شده است . قرآن كريم درباره ي آن حضرت فرموده است :
( وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوي [٣] إِنْ هُوَ إِلاّ وَحْيُ يُوحي ) ؛ [١] و هرگز از روي هواي نفس سخن نمي گويد . آنچه مي گويد چيزي جز وحي نيست كه بر او نازل شده است .
يعني قرآن و احكامي كه پيامبر صلّي الله عليه و آله بيان مي كند جز وحي الهي نيست . [٢]
ابن كثير در تفسير اين آيه روايت زير را از عبدالله بن عمر نقل كرده است :
آنچه از پيامبر صلّي الله عليه و آله مي شنيدم مي نوشتم تا آن را حفظ كنم ، قريش مرا از اين كار نهي كردند و گفتند : « تو هر چه از پيامبر مي شنوي مي نويسي ، در حالي كه رسول خدا بشري است كه گاهي به هنگام غضب سخن مي گويد . » اين گفتار آنان سبب شد كه از نوشتن دست بازداشتم و جريان را به پيامبر صلّي الله عليه و آله گفتم . پيامبر صلّي الله عليه و آله فرمود : « هر چه را از من مي شنوي بنويس ؛ زيرا آنچه مي گويم حق است » . [٣]
٣ . بشارت و انذار : اين مسئوليت در آيات متعددي بيان شده است :
( إِنّا أَرْسَلْناكَ بِالحَقِّ بَشِيراً وَ نَذِيراً ) . [٤]
[١] سوره ي نجم ( ٥٣ ) ، آيه ي ٣- ٤ .
[٢] « اي ما القرآن و ما ينطق به من الاحكام الا وحي يوحي اليه . » مجمع البيان ، ج ٩ - ١٠ ، ص ١٧٣ .
[٣] ابن كثير ، تفسير ، ج ٦ ، ص ٤٤٢ .
[٤] سوره ي بقره ( ٢ ) ، آيه ي ١١٩ ، سوره ي فاطر ( ٣٥ ) ، آيه ي ٢٤ ؛ سوره ي سبأ ( ٣٢ ) ، آيه ي ٢٨ و آيات ديگر .