نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ٨٣ - ٣ قرآن در ام الكتاب
مي پندارند نيست ) بلكه آنچه بر تو نازل نموده ايم قرآني است داراي مجد و عظمت كه در لوحي محفوظ جاي دارد ( و جز فرشتگان الهي و پاك نهادان از بشر به آن دست رسي ندارند . )
اين آيه نيز بر وجودي ديگر براي قرآن دلالت مي كند . وجودي كه در لوح محفوظ است .
٣ . قرآن در ام الكتاب
( وَ الْكِتابِ المُبِينِ [٢] إِنّا جَعَلناهُ قُرآناً عَرَبيّاً لَعَلَّكُم تَعقِلُونَ [٣] وَ إنّهُ فِي أمِّ الْكِتابِ لَدَينا لَعَلِيُّ حَكِيمُ ) ؛ [١] سوگند به كتاب آشكار ( قرآن مجيد ) ما آن را قرآني عربي قرار داديم شايد شما آن را بفهميد . به درستي كه قرآن در ام الكتاب ، كه نزد ماست ، بلند مرتبه و حكيم است .
مقصود از كتاب مبين ، قرآن كريم است ؛ زيرا قرآن ، هم خود حق آشكار است و مجال ترديد در آن نيست : ( ذلِكَ الْكِتابَ لا رَيْبَ فِيهِ ) [٢] و هم طريق هدايت را آشكارا بيان مي كند : ( وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبياناً لِكُلِّ شَيءٍ ) . [٣] جمله ي ( إِنّا جَعَلْناهُ قُرآناً عَرَبِيّاً لَعَلَّكُم تَعقِلُونَ ) بيانگر اين مطلب است كه قرآن كريم قبل از آن كه به زبان عربي نازل شود مرتبه اي دارد كه از دست رس فهم و عقل بشر عادي بيرون است ؛ از سوي ديگر ، عقل مي تواند هر مطلب فكري را هر اندازه لطيف و دقيق باشد درك كند . از اين جا به دست مي آيد كه قرآن در مقام و جايگاه اصلي خود ، قبل از نازل شدن در قالب زبان عربي ، حقيقتي دارد كه وراي فكر و مفاهيم فكري است ؛ و چون مقصود از اين كتاب هدايت بشر است ، خداوند آن را در قالب زبان عربي نازل كرده است تا قابل فهم باشد .
جمله ي ( وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيِّ حَكِيمُ ) همين مطلب را با تأكيد و وضوح بيشتري يادآور شده است . مقصود از « امّ الكتاب » لوح محفوظ است ، و بدان جهت
[١] سوره ي زخرف ( ٤٣ ) ، آيه ي ٢ – ٤ .
[٢] سوره ي بقره ( ٢ ) ، آيه ي ٢ .
[٣] سوره ي نحل ( ١٦ ) ، آيه ي ٨٩ .