نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ٨٤ - سرچشمه ي نزول

« امّ الكتاب » ناميده شده است كه اصل و منشأ همه ي كتاب هاي آسماني است . مفاد آيه اين است كه قرآن از آن نظر كه « امّ الكتاب » است و نزد خداوند است مقام و منزلتي رفيع دارد و وجودش در مرحله ي محكم ( بسيط ) است و هنوز وجود تفصيلي نيافته است ؛ بنابراين ، قرآن كريم دو نوع وجود دارد : يكي وجود محكم و بسيط ( قبل از نزول ) و ديگري وجود مفصّل در قالب زبان عربي و به صورت آيات و سور گوناگون ( بعد از نزول ) ؛ چنان كه در آيه ي ديگري آمده است :

( كِتابُ أُحكِمَتْ آياتُهُ ثُمَّ فُصِّلَت مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ ) ؛ [١] اين قرآن كتابي است كه آياتش از پيشگاه آفريدگار حكيم و خبير احكام يافته ، آن گاه تفصيل داده شده است .

مفاد اين آيات اين است كه قرآن كريم داراي دو مرتبه ي محكم و مفصّل است ؛ و عقل و خرد انسان توان درك آن مرتبه از قرآن را كه وجود تفصيلي نيافته و در ام الكتاب نزد خداوند موجود است ، ندارد ؛ ولي خداوند آن را جامه ي تفصيل پوشانده و در قالب زبان عربي بر پيامبر صلّي الله عليه و آله نازل كرده است كه براي بشر قابل فهم و درك باشد ؛ [٢] بنابراين ، قرآن كريم ، پيش از نزول ، معيّن و معلوم بوده است .

سرچشمه ي نزول

همه ي آياتي كه نزول قرآن كريم از جانب خداوند را بيان مي كنند ، بر وجود پيشين قرآن كريم در عالم ربوبي دلالت دارند ؛ زيرا نزول قرآن فرع بر آن است كه در عالم ربوبي داراي منشأ و سرچشمه باشد . بدين جهت خداوند پس از بيان اين كه حقيقت قرآن كريم در كتاب مكنون است ، فرموده است كه قرآن از جانب پروردگار جهانيان نازل شده است :

( إنَّهُ لَقُرآنُ كَرِيمُ [٧٧] فِي كِتابٍ مَكنُونٍ [٧٨] لايَمَسَّهُ إلاّ المُطَهَّرُونَ [٧٩] تَنزِيلُ مِن