نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ٣٠ - حاصل بحث

شريعت را به او القا مي كند ؛ و اين القاي حسي يا از طريق دستگاه شنوايي پيامبر است ، يا از ديگر دستگاه هاي ادارك حسي او .

آن گاه مي افزايد : اين باب با بعثت رسول اكرم صلّي الله عليه و آله بسته شد و شريعت او ناسخ همه ي شريعت هاي پيشين است و كسي پس از او شريعتي نخواهد آورد و عيسي عليه السلام نيز ، هنگامي كه از آسمان فرود آيد ، جز به شريعت پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله حكم نخواهد كرد .

سپس ، به بحث درباره ي مقام و شأن اولياي الهي پس از رسول اكرم صلّي الله عليه و آله پرداخته و تعبير « انبياء الاولياء » را درباره ي آنان آورده است . حاصل سخن وي درباره ي آنان اين است كه اين افراد از الهام هاي مخصوص اولياي الهي بهره مندند ، چه از طريق فرشته ي الهي و چه بدون واسطه ، خواه در بيداري و خواه در عالم خواب ؛ و آنچه به آنان الهام مي شود ، اگر مربوط به شريعت باشد ، چيزي جز علم به شريعت پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله نيست و چه بسا آنان از طريق احاديث به احكام اسلامي دست مي يابند ، نيست ؛ زيرا ممكن است مجتهدان روايتي را به دلايل اين كه راوي آن از جاعلان حديث است ، كنار بگذارند و مطابق آن فتوا ندهند ، ولي در واقع حديث مزبور درست باشد و آن جاعل حديث ، روايت مزبور را جعل نكرده باشد ؛ چنان كه عكس فرض ياد شده نيز ممكن است . با اين حال ، معرفتي كه از طريق الهام براي كسي حاصل مي شود ، بر ديگران حجت نيست ، و او حق ندارد مجتهدان را تخطئه كند ؛ چرا كه طريق مجتهدان مورد تأييد شارع مقدس است ؛ ولي معرفت به دست آمده از طريق مزبور براي خود او حجت خواهد بود . [١]

حاصل بحث

از مطالب ياد شده كه از ابن عربي درباره ي شهود و كشف عرفاني ، وحي و الهام ، و مقام نبوت ، رسالت و ولايت نقل نموديم نكات ذيل به دست مي آيد :

١ . مشاهده و مكاشفه از اين جهت كه طريق مخصوص براي درك حقايق غيبي و