نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ٥٤ - نقد دلايل آقاي سروش

بيست و سه سال آن معارف و احكام به صورت تفصيلي و تدريجي بر ايشان نازل گرديد . اين دوگانگي نزول قرآن كريم را مي توان گونه اي تحول معنوي در زندگي پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله پس از بعثت دانست .

گذشته از اين ، حوادث و رخدادهاي اجتماعي در زندگيِ مسلمانان ، يا حوادثي كه بر پيامبر صلّي الله عليه و آله در راستاي رهبري مردم رخ مي داد ، علاوه بر معرفت كلي نسبت به احكام و قوانين اسلام به معرفت الهي تفصيلي و موردي نياز داشت ، كه پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله از طريق وحي از آنها آگاه مي شد و تصميم مناسب را اتخاذ مي كرد .

نقد دلايل آقاي سروش

نويسنده ي بسط تجربه نبوي براي اثبات مدعاي خود ، يعني تكامل و بسط تجربه ي نبوي ، كه آن را با بسط شريعت اسلام ملازم دانسته ، شواهد و دلايلي آورده كه لازم است در اين قسمت از بحث آنها را ارزيابي كنيم . اين شواهد دوگونه اند : برخي از آنها در حد خود مطلب درستي است ، اما بر مدعاي وي دلالت ندارد ؛ و برخي از آنها بي پايه و نادرست است ؛ و اينك تبيين و نقد اين شواهد :

١ . آيه ي كريمه ي ( وَ قُلْ رَبِّ زِدْني عِلماً ) . [١] مفاد اين آيه اين است كه پيامبر صلّي الله عليه و آله از خداوند فزوني دانش را طلب مي كرده ، در نتيجه او در زندگي خود تكامل علمي داشته است .

پرسشي كه در اين باره قابل طرح است اين است كه مقصود از علم در اين آيه چيست و چگونه به پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله تعليم مي شده است ؟ از بخش دوم آيه به دست مي آيد كه مقصود از علم نزول بيشتر وحي الهي براي هدايت مردم است . چنان كه فرموده است : ( وَ لا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقضي إِلَيْكَ وَحيُهُ وَ قُلْ رَبِّ زِدنِي عِلماً ) . [٢] در