نقد نظريه بسط تجربه نبوي
(١)
فصل اول تجربه هاي دروني پيامبر در نگاهي كلي
٣ ص
(٢)
خلاصه ي نظريه
٧ ص
(٣)
فصل دوم وحي و تجربه ديني
٩ ص
(٤)
فرشته ي وحي
١٤ ص
(٥)
تلاش هاي بي فرجام
١٥ ص
(٦)
فصل سوم وحي و مكاشفه هاي عرفاني
١٩ ص
(٧)
تحليل و نقد
٢٢ ص
(٨)
مكاشفه و مشاهده ي عرفاني
٢٣ ص
(٩)
وحدت سنخي يا وحدت در مرتبه ؟
٢٤ ص
(١٠)
وحي خاص و عام
٢٥ ص
(١١)
نسبت وحي و الهام
٢٧ ص
(١٢)
وحي شريعت اكتسبابي نيست
٢٨ ص
(١٣)
حاصل بحث
٣٠ ص
(١٤)
نتيجه گيري
٣٢ ص
(١٥)
ارزيابي نتايج
٣٣ ص
(١٦)
شناخت پيامبر از طريق تجربه هاي عرفاني
٣٤ ص
(١٧)
دين داري عارفانه و فقيهانه
٣٦ ص
(١٨)
بسط شريعت پس از پيامبر صلّي الله عليه و آله
٣٩ ص
(١٩)
آيا « حسبنا معراج النبي » درست است ؟
٤٢ ص
(٢٠)
فصل چهارم تكامل شخصيت نبوي و بسط شريعت
٤٥ ص
(٢١)
تكامل و بسط شخصيت نبوي
٥٠ ص
(٢٢)
نقد دلايل آقاي سروش
٥٤ ص
(٢٣)
پيامبر و جبرييل
٦٠ ص
(٢٤)
نقد
٦١ ص
(٢٥)
مقدمه
٦٦ ص
(٢٦)
فصل اول نگرش كلي به تجربه هاي بيروني پيامبر صلّي الله عليه و آله در تكوين اسلام
٦٧ ص
(٢٧)
خلاصه ي نظريه
٧٤ ص
(٢٨)
فصل دوم طرح پيشين اسلام در علم الهي
٧٧ ص
(٢٩)
برهان عقلي علم پيشين الهي
٧٧ ص
(٣٠)
قرآن كريم و علم ازلي خداوند
٧٩ ص
(٣١)
علم پيشين الهي در احاديث اهل بيت عليهم السّلام
٨٠ ص
(٣٢)
وجود پيشين قرآن كريم در عالم ربوبي
٨٢ ص
(٣٣)
1 قرآن در كتاب مكنون
٨٢ ص
(٣٤)
2 قرآن در لوح محفوظ
٨٢ ص
(٣٥)
3 قرآن در ام الكتاب
٨٣ ص
(٣٦)
سرچشمه ي نزول
٨٤ ص
(٣٧)
تعليم الهي
٨٥ ص
(٣٨)
فصل سوم شارع چه كسي است ؟
٨٩ ص
(٣٩)
شئون و مسئوليت هاي پيامبر صلّي الله عليه و آله
٩٢ ص
(٤٠)
ولايت تشريعي و تدبيري
٩٥ ص
(٤١)
تحقيقي از علامه مجلسي
٩٨ ص
(٤٢)
فصل چهارم مبنا و معيار تشريع و جايگاه عرف
١٠١ ص
(٤٣)
فلسفه ي تشريع
١٠٢ ص
(٤٤)
قلمرو شريعت
١٠٣ ص
(٤٥)
مبنا و ملاك تشريع الهي
١٠٥ ص
(٤٦)
عرف و تشريع
١٠٦ ص
(٤٧)
تقش عقل و وحي در تشريع
١٠٨ ص
(٤٨)
احكام تأسيسي و امضايي
١١٢ ص
(٤٩)
فصل پنجم جاودانگي شريعت و احكام اسلامي
١١٣ ص
(٥٠)
مبناي تشريع فطرت است نه عرف
١١٣ ص
(٥١)
دلايل جهان شمولي و جاودانگي اسلام
١١٤ ص
(٥٢)
توجيهي بي اساس
١١٧ ص
(٥٣)
مرز زمان يا شرط حكم ؟
١١٩ ص
(٥٤)
فصل ششم فرضيّه ي احكام تحميلي در اسلام
١٢١ ص
(٥٥)
اسلام و بردگي
١٢٢ ص
(٥٦)
ديدگاه استاد مطهري
١٢٥ ص
(٥٧)
قياس مع الفارق
١٢٨ ص
(٥٨)
فصل هفتم منطق پيروي از پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله
١٣١ ص
(٥٩)
حاصل كلام
١٣٣ ص
(٦٠)
ارزيابي و نقد
١٣٥ ص
(٦١)
ناسازگاري هاي دروني
١٣٥ ص
(٦٢)
منطق پيروي از شريعت اسلام
١٣٧ ص
(٦٣)
مصلحت هاي پنهان در احكام ديني
١٤٢ ص
(٦٤)
احكام ديني و آزمون بشري
١٤٤ ص
(٦٥)
فصل هشتم آموزه هاي ديني و زبان اسطور ه اي
١٤٧ ص
(٦٦)
منابع
١٥٣ ص

نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ٥٩ - نقد دلايل آقاي سروش

علامه طبرسي پس از نقل حديثي كه اوزاعي از ابوسلمه روايت كرده كه بر ترديد پيامبر صلّي الله عليه و آله در مأموريت الهي خويش در آغاز نبوّت دلالت مي كند گفته است :

اين سخن بي اساس است ؛ زيرا خداوند جز با برهان هاي روشن بر پيامبر خود وحي نمي فرستد و پيامبر به روشني مي داند كه آنچه بر او نازل شده وحي الهي است و به دليلي ديگر براي روشن شدن اين حقيقت نيازي ندارد . [١]

زراره از امام صادق عليه السّلام پرسيد : چگونه پيامبر صلّي الله عليه و آله در آنچه از جانب خداوند بر او نازل مي شد ترديد نداشت و احتمال نمي داد كه از سوي شيطان باشد ، نه از جانب خداوند ؟ امام عليه السّلام فرمود :

خداوند وقتي فردي را به پيامبري برگزيند سكينه و وقار ( اطمينان و آرامش قلبي ) را بر وي نازل مي سازد و او همان گونه كه چيزي را با ديدگان خود مي بيند ، وحي الهي را مشاهده مي كند . [٢]

يعني وحي الهي آن چنان بر او آشكار است كه در درستي آن كم ترين ترديدي نخواهد داشت .

در حديث ديگري امام عليه السّلام در پاسخ به پرسش مشابه فرموده است : « كشف عنهم الغطاء » ؛ [٣] پرده از برابر ديدگان قلب پيامبران كنار زده مي شود و آنان حقانيت وحي را آشكارا مشاهده مي كنند .

داستان مربوط به ورقة بن نوفل در ارتباط با نبوّت پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله از جهاتي قابل تأمل و مناقشه است كه اينك مجال بحث در اين باره نيست . (‌ ٤ )‌

٤ . گواهي ديگر كه بر تكامل تدريجي شخصيت پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله و نيز تكامل


[١] « و في هذا ما فيه لان الله تعالي لايوحي الي رسوله الا بالبراهين النيّره و الايات البيّنه الدّاله علي انّ ما يوحي اليه انما هو من الله تعالي فلا يحتاج الي شيء سواها » . مجمع البيان ، ج ٩ – ١٠ ، ص ٣٨٤ .

[٢] تفسير عياشي ، ج ٢ ، ص ٢٠١ ، ح ١٠٦ ؛ البرهان في تفسير القرآن ، ج ٢ ، ص ٢٧٦ و بحارالانوار ، ج ١٨ ، ص ٢٦٢ ، ح ١٦ .

[٣] بحارالانوار ، ج ١١ ، ص ٥٦ ، ح ٥٦ .

[٤] ر . ك : التمهيد ، ج ١ ، ص ٧٨ – ٨٢ .