نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ١٤٥ - احكام ديني و آزمون بشري

در جايي ديگر فرموده است :

( لِتُبْلَوُنَّ فِي أَموالِكُم وَ أنفُسِكُمْ . . . ) ؛ [١] هر آينه ، در مورد دارايي ها و جان هايتان مورد آزمايش قرار خواهيد گرفت .

درباره ي سوگندشكني به قصد دست يافتن ، به مطامع دنيوي مي فرمايد :

( . . . إِنَّما يَبْلُوَكُمُ اللهُ بِهِ وَ لَيُبَيِّنَنَّ لَكُم يَومَ القِيامَةِ ما كُنتُم فِيهِ تَختَلِفُونَ ) ؛ [٢] خدا شما را به اين وسيله ( يعني سوگندهايي كه مي خوريد و سپس براي برتري جويي و منفعت طلبي آنها را مي شكنيد ) مي آزمايد و ، به يقين در روز آخرت آنچه در آن اختلاف داشتيد را براي شما روشن خواهد كرد .

درباره ي مبارزه با دشمنان اسلام و مسلمانان مي فرمايد :

( وَ لَنَبْلُوَنَّكُم حَتَّي نَعْلَمَ المُجاهِدِينَ مِنكُمْ وَ الصّابِرِينَ وَ نَبْلُوَا أَخبارَكُمْ ) ؛ [٣]

بي ترديد شما را مي آزماييم تا مجاهدان و صابران شناخته شوند و اعمال شما را مورد آزمون قرار مي دهيم .

از آيات ياد شده و آيات ديگر قرآن كريم و نيز احاديث بسياري كه درباره ي سنّت امتحان و ابتلاي الهي از مكلّفان روايت شده است اين مطلب به دست مي آيد كه در تكاليف ديني ، اعم از عبادات و غير عبادات ، وراي نتايج و ثمرات فرهنگي ، سياسي ، اجتماعي كه بر آنها مترتب مي گردد ، روح تسليم و عبوديت نهفته است و با رشد و بالندگي اين صفات كه در حقيقت لبّ و گوهر ديانت است ، [٤] انسان مي تواند به غايت و مقصود خلقت خود نايل شود .

نكته ي پاياني اين كه دنيا با همه ي فراز و فرودهايي كه دارد ، مقدمه اي بيش نيست و ذي المقدمه ي آن ، حيات جاودانه ي اخروي است و آخرتْ تجليگاه حيات راستين است :