نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ٥١ - تكامل و بسط شخصيت نبوي
در راه خدا به ضيافت خاص الهي نايل گرديد و خداوند قرآن كريم را به عنوان عالي ترين تحفه به او ارزاني كرد و در ليلة القدر بر قلب پاك آن حضرت نازل ساخت : ( إنّا أنزلناه في ليلة القدر ) . امام خميني ( ره ) در اين باره گفته است :
دعوت مراتب دارد ، اجابت هم مراتب دارد . مرتبه ي اعلاي اجابت آن است كه پس از حصول مقدمات و رياضت هايي كه رسول خدا صلّي الله عليه و آله كشيده اند منتهي شد به اين كه خداي تبارك و تعالي از او ضيافت كرد به نزول قرآن ، قرآن آن نعمتي است كه در ضيافتي كه از رسول خدا شده است ( به وي اعطا گرديده است ) و مقدمات آن ، مقدماتي است كه سال هاي طولاني رياضت معنوي كشيده است ، تا رسيده است به آن جايي كه لايق اين ضيافت شده است و مهم قضيه ي اعراض از دنياست . [١]
بر اساس آنچه گفته شد ، پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله پيش از آن كه به مقام رسالت مبعوث گردد ، داراي مقام نبوّت بود ؛ يعني با عالم غيب ارتباط داشت و از عالم غيب حقايق و معارفي در اختيار او گذاشته مي شد . در احاديث آمده است كه پيامبر صلّي الله عليه و آله پيش از برانگيخته شدن به مقام رسالت از رؤياهاي صالحه و صادقه برخوردار بود ؛ رؤياهايي كه در شفافيت و وضوح چونان سفيدي صبح بود . ( كفلق الصبح ) .
در حديثي از امام باقر عليه السّلام در تعريف نبي آمده است :
نبي كسي است كه حقايقي را در عالم خواب مي بيند ؛ مانند رؤياي ابراهيم عليه السّلام و مانند آنچه پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله قبل از وحيِ رسالت در خواب مي ديد . [٢]
صدر المتألهين در شرح حديث فوق گفته است :
ذات مقدس نبوي پيش از آن كه جبرييل به صورت آشكار بر او نازل شود و وحي لفظي مسموع را براي او بياورد ، در باطن و سرّ خود به صفت نبوّت و رسالت موصوف گرديده بود . پس از آن كه اسباب و مقدمات نبوّت كه براي
[١] امام خميني ، قرآن باب معرفت الله ، ص ٣٦ .
[٢] الاصول من الكافي ، ج ١ ، ص ١٧٦ ، بحارالانوار ، ج ١٨ ، ص ٢٦٦ .