نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ١٠٢ - فلسفه ي تشريع

آقاي سروش بر اساس اين مبنا و با بيان اين كه عرف پيامبر صلّي الله عليه و آله برترين عرف نبوده به اين نتيجه مي رسد كه اصل اولي اين است كه احكام اسلامي هميشگي نيستند ، مگر آن كه دليل قاطعي بر ابدي بودن آنها اقامه شود .

فلسفه ي تشريع

پيش از آن كه مبنا و معيار تشريع را بيان كنيم ، لازم است به تبيين فلسفه ي تشريع و غرض نبوت هاي الهي بپردازيم . بنابر آنچه در قرآن كريم ، كلام بي چون و چراي خداوند ، آمده است ، پرستش خداوند ، اجتناب از طاغوت ، تزكيه و تربيت نفوس ، داوري در اختلافات و رفع منازعات و برپايي قسط در جامعه ي بشري از اهداف اصولي و مشترك پيامبران الهي و شريعت هاي آسماني بوده است ؛ چنان كه مي فرمايد :

١ . ( وَ لَقد بَعثنا فِي كلّ أمّةٍ رَسُولا أَنِ اعبُدُوا اللهَ وَ اجتَنِبُوا الطّاغُوتَ . . . ) ؛ [١] به تحقيق در هر امتي رسولي را برانگيختيم تا به آنان بگويد : خدا را عبادت كنيد و از طاغوت دوري گزينيد .

٢ . ( . . . فَبَعَثَ اللهُ النَّبِيِّينَ مُبشِّرِينَ وَ مُنذِرِينَ وَ أنزَلَ مَعَهُم الكِتابَ بِالحَقِّ لِيَحكُمَ بَين النّاسِ فِيما اختَلَفُوا فِيهِ وَ مَا اختَلَفَ فِيه . . . ) ؛ [٢] خداوند پيامبرانِ بشارت دهنده و بيم دهنده را برانگيخت و كتاب را به حق با آنان فرو فرستاد تا مبناي حكم و داوري در اختلافات آنان باشد .

٣ . ( لَقَد أَرسَلنا رُسُلنا بِالبَيِّناتِ وَ أَنزَلنا مَعَهُمُ الكِتابَ وَ المِيزانَ لِيَقُومَ النّاسُ بِالقِسطِ . . . ) [٣] به تحقيق رسولان خود را با دلايل روشن فرستاديم و كتاب و ميزان را با آنان نازل كرديم تا مردم به قسط قيام كنند .

به عبارت ديگر ، هدف نبوت ها و شريعت هاي الهي اين بوده است كه بشر را به صراط مستقيم هدايت كنند تا او بتواند با شناخت راه درست و پيمودن آن به غايت مطلوب و سعادت برين دست يابد .