نقد نظريه بسط تجربه نبوي - ربانی گلپایگانی، علی - الصفحة ٩٢ - شئون و مسئوليت هاي پيامبر صلّي الله عليه و آله
از آن جا كه امر و نهي نوعي تصرف در امور ديگران است و تصرف در چيزي فرع بر مالكيت نسبت به آن است و جز خداوند كسي مالك افراد بشر نيست ، كسي جز او حق امر و نهي ندارد . بر اين اساس ، تشريع به خداوند اختصاص دارد . امام علي عليه السّلام ، آن گاه كه خوارج در تخطئه ي حكميتْ شعار « لا حكم الا لله » را سر مي دادند ، فرمود :
نعم لا حكم الا لله لكن هؤلاء يقولون : لا امرة الا لله ، و لابدّ للناس من أمير برّ أو فاجر ؛ [١] اين شعار ، سخن حق و استوار است ، ولي آنان آن را نادرست تفسير مي كنند . مفاد اين شعار اين است كه قانون گذار و شارع جز خداوند نيست ، ولي آنان مي گويند : فرمان روايي مخصوص خداوند است ؛ در حالي كه مردم به فرمان روا نياز دارند .
يعني وجود رهبر در جامعه ي بشري امري اجتناب ناپذير است ؛ ولي مبناي فرمان روايي و رهبري نبايد جز قوانين الهي باشد .
شئون و مسئوليت هاي پيامبر صلّي الله عليه و آله
براي روشن شدن اين مطلب كه آيا مي توان پيامبر صلّي الله عليه و آله را شارع ناميد يا نه ، لازم است شئون و مسئوليت هاي پيامبر اكرم صلّي الله عليه و آله را يادآور شويم :
١ . پيام رساني و ابلاغ وحي الهي به بشر : در آيات قرآني از اين شأن و مأموريت به عنوان « تلاوت آيات الهي » ياد شده است : ( يَتْلُوا عَلَيْهِم آياتِه ) [٢] . تعبير ( يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغ ما أُنزِلَ إِليْكَ مِن رَبّكَ ) [٣] نيز بيانگر همين شأن و مسئوليت است .
٢ . تبيين قرآن كريم براي مردم چنان كه مي فرمايد :
( . . . وَ أنزَلنا إِليْكَ الذِّكرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّل إِلَيهِم . . . ) ؛ [٤] قرآن را بر تو نازل كرديم تا آنچه را براي آنان نازل شده است ، بيان كني .
عبارت ( يُعَلِّمُهُمُ الكِتابَ وَ الحِكمَةَ ) كه در آيات متعددي آمده است ، ناظر به اين مقام
[١] نهج البلاغه ، خطبه ي ٤٠ .
[٢] ( هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الأُمّيينَ رَسُولاً مِنهُم يَتلُوا عَلَيْهِم آياتِهِ ) . سوره ي جمعه ( ٦٢ ) ، آيه ي ٢ .
[٣] سوره ي مائده ( ٥ ) ، آيه ي ٦٧ .
[٤] سوره ي نحل ( ١٦ ) ، آيه ي ٤٤ .