انسان کامل از ديدگاه نهج البلاغه - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٢٠١ - باب هشتم انسان كامل شجره وجود و كمال است

تجليات اسمائيه است كه موجب ظهور آنچه را كه استعدادات اعيان ثابته در خارج اقتضا دارد مى باشد .

و به بيان ديگر , به فيض اقدس اعيان ثابته و استعدادات اصليه آنها در حضرت علميه حاصل مى شود , و به فيض مقدس آنچه را كه آن اعيان ثابته با لوازم و توابع شان در خارج اقتضاء مى كند حاصل مى گردد , لذا در وجه تسميه فيض به اقدس گفته اند كه اقدس است از اين كه فيض غير مفيض باشد و يا اقدس از شوائب كثرت اسمائيه و نقائص حقائق امكانيه است بخلاف فيض مقدس , فافهم .

در اتحاد نفوس مكتفيه به نفس رحمانى و عقل بسيط

بدانكه در صحف كريمه اهل تحقيق محقق است كه صادر نخستين نفس رحمانى است , و آن اصل اصول و هيولاى عوالم غير متناهى و ماده تعينات است , و از آن تعبير به تجلى سارى ورق منشور و وجود منبسط و نور مرشوش نيز مى كنند , و الصادر الاول هو الوجود العالم المفاض على أعيان المكونات ما وجد منها و ما لم يوجد مما سبق العلم بوجوده , و هذا الوجود مشترك بين القلم الاعلى الذى هو اول موجود المسمى أيضا بالعقل الاول و بين سائر الموجودات]) . قلم اعلى يا عقل اول , مخلوق اول است كه يكى از تعينات صادر نخستين است , و مظهر اسم شريف مدبر است . بلكه