انسان کامل از ديدگاه نهج البلاغه - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ١٦٠ - باب ششم انسان كامل حجه الله است

برهان بر امكان دوام بدن عنصرى

أهم معارف در معرفت وسائط فيض الهى معرفت نفس انسانى است , بلكه معرفت نفس قلب و قطب جميع مباحث حكميه , و محور تمام مسائل علوم عقليه و نقليه و اساس همه خيرات و سعادات است , و معرفت آن اشرف معارف . چون جنس اين گوهر نفيس شناخته شود , صولت انكار در اينگونه مسائل ضرورى نظام احسن ربانى مبدل به دولت اقرار مى گردد .

و مطلب عمده همين است كه اين بزرگترين كتاب الهى به نام انسان را فهميده ورق نزده ايم , و به مطالعه مطالع كلمات و آيات آن بسر نبرده ايم , و از آن در همين حد عادى([ غاذى و نامى و متحرك بالاراده]) آگاهى يافته ايم .

غرض اين است كه در راه اعتلاى به معارج مقامات انفسى , و وقوف به مواقف اين صحيفه الهى بايد استاد خدمت كرد , استادى سفر كرده و زبان فهم . من هم مدعى نيستم كه عهده دار تحديد حقيقى و تعريف واقعى آن هستم , ولكن از استمداد انفاس قدسى اولياى حق , با بضاعت مزجاتم در حد استطاعت و وسع , به وصف اسم و رسم آن مى پردازيم , و در ارتباط با موضوع شريف رساله , هدايائى كه برخى از نتائج بحث است اهداء مى نمائيم , ان الهدايا على مقدار