انسان کامل از ديدگاه نهج البلاغه - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٢٠ - كلام رفيع ميرداماد در قبسات در معجزه قولى و فعلى

انسانى نهج قويم و طريق مستقيم اند .

كدام زمامدار اجتماع است كه در نظم مملكت دارى , و دستورالعمل , مدينه فاضله سازى , و آداب راعى و رعيت , ترقيم همانند عهدنامه مالك را به عهده بگيرد ؟ ! اين عهد اردشير و رسائل وزراء و فرمانهاى فرماندهان بسيار در متون سير و تواريخ گواهند .

كدام فرمانده سپاه و امير لشكر در آيين جنگاورى و سلحشورى و مبارزه با دشمن چنانكه در چند فصل قسم اول و دوم نهج از اسدالله آمده است تواند تعليم آداب حرب دهد ؟ ! اين كتاب سياسه الحروب هرثمى و كتاب الحرب عيون الاخبار ابن قتيبه , و آداب الحرب مباركشاه و تبصره ارباب الالباب طرطوسى , و غيرها حجت اند .

كدام عارف منازل و مراحل پيموده است كه كلماتش در كنار مشرب عرفان سر سلسله عارفين على عليه السلام نمودى داشته باشد ؟ ! اين فصوص و فتوحات و مصباح الانس و تمهيد و در محضر مبارك نهج البلاغه شهود عدل اند .

كدام حكيم متأله را ياراى اين است كه در برابر خطبه هاى توحيدى على عليه السلام قلم در دست گيرد ؟ اين رسائل فارابى و شفا و اشارات شيخ و قبسات و اسفار مير و صدرا حاضرند .

حكيم در مقابل([ ينحدر عنى السيل ]) به وحشت است و عارف در برابر([ و لا يرقى الى الطير ]) به دهشت .

در وصف متقين چنان گفت كه همام شريح شرحه شرحه شد , و در وصف طبيعت , خفاش و طاوس را چنان آراست كه بيانش از