انسان کامل از ديدگاه نهج البلاغه - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ١٨ - كلام رفيع ميرداماد در قبسات در معجزه قولى و فعلى

بدون اعمال آلات نجومى و قواعد هيوى و يا در دست داشتن زيج و ديگر منابع طول و عرض جغرافيايى قبله مدينه را در غايت دقت و استواء تعيين فرمود و بسوى كعبه ايستاد و فرمود([ : محرابى على الميزاب ]) . در اين مبحث اسمى و اسنى در كتاب([ دروس معرفه الوقت و القبله]) به تفصيل بحث نموده ايم . [١]

دست حواس از نيل به اثمار معارف اغصان معتدله شجره نبوت قصير [٢] , و افكار اليف به ماديات در ادراك آن حسيرند به مثل معروف([ رخش مى بايد تن رستم كشد]) , عقل ناصع و قلب مجتمع و قوه قوى فوق طور عقل را مى شايد كه اسرار خزائن خزان وحى را دريابند , و به حريم فهم لطائف قلبى آنها بار يابند , اين لهجه شيرين نهج است كه :

([ ان أمرنا صعب مستصعب لا يحتمله الا عبد مؤمن امتحن الله قلبه للايمان و لا يعى حديثنا الا صدور أمينه و أحلام رزينه ]) . [٣]

در اين معنى بياناتى عميق از ديگر وسائط فيض الهى مأثور است كه هر يك درى از معرفت شهودى را كه فوق طور معرفت فكرى است , به اختلاف مراتب و درجات نفوس به روى آنها مى گشايد كه