انسان کامل از ديدگاه نهج البلاغه - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٢٥٤ - باب يازدهم انسان كامل صاحب مرتبه قلب است

است مثل ادله اى كه جناب آخوند در باب ششم نفس اسفار به اين عنوان مى فرمايد ([ : الباب السادس فى بيان تجرد النفس الناطقه الانسانيه تجردا تاما عقليا , الخ]) . [١] و قيد تام عقلى هم براى خارج نمودن تجرد خيالى است كه مجرد هست ولى تام نيست , و هم براى خارج نمودن تجرد فوق تام عقلى كه علاوه بر تام بودن اتم است كه نفس انسانى حديقف ندارد و كلام اميرالمؤمنين صلوات الله عليه دليل اين مرتبه فوق تجرد است كه علاوه بر مجرد بودن او را حد يقف نيست , فتبصر .

علاوه اينكه قوه عاقله شأنى از شئون نفس است نه اينكه خود نفس ناطقه باشد . ما اين مسائل را مبوب و مستوفى در دروس معرفت نفس كه در دست تأليف است مبرهن نموده ايم و اين چهار مرتبه نفس كه مرحله طبع , منزل خيال , و مقام عقل , و شأن لا يقفى است از اصول و امهات مسائل معرفت نفس است , و الله ولى التوفيق .

قلب عالم امكان و قلب قرآن و ليله القدر

انسان كامل قلب عالم امكان است , و قلب برزخ بين ظاهر و باطن است , و همه قواى روحانى و جسمانى از او منشعب و از او