انسان کامل از ديدگاه نهج البلاغه - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ١٠٨ - باب دوم انسان كامل خليفه الله است

افاده فرمود كه :

([ أن لكل اسم مبدء الا يظهر ذلك الا فى موطن خاص من مواطن تنوعات الذات و مرتبه مخصوصه من مراتب تنزلاتها لا يطلق ذلك الاسم عليها الا بذلك الاعتبار و هذا معنى من معانى ما عليه ائمه الشريعه رضوان الله عليهم أن أسماء الحق توقيفيه]) . [١]

توضيحا گوييم : اسماء , حقائق عينيه اند كه ظهورات و بروزات تجليات هويت مطلقه اند , و اين هويت مطلق وجود و وجود مطلق به اطلاق سعى كلى است كه صمد است , يعنى([ لا جوف و لا خلاء له]) و از اين ظهور و بروز تجلى تعبير به اسم مى شود و به حسب غلبه يكى از اسماء در مظهرى آن مظهر به اسم آن غالب ناميده مى شود .

قيد غلبه را از اين جهت آورده ايم كه هر كجا سلطان وجود نزول اجلال فرمود جميع عساكر اسماء و صفات در معيت او هستند كه از لوازم اويند , جز اين كه اين لوازم در بعضى از مظاهر ظاهر و در بعضى باطن اند چنانكه در بعد بحث تفصيلى آن خواهد آمد .

اسم بر دو قسم است : يكى اسم تكوينى عينى خارجى كه همان شأنى از شئون ذات واجب الوجودى است كه ([ كل يوم هو فى شأن]) [٢] , و ديگر اسم اسم است كه لفظ است و مرتبه عاليه اسم قرآنى و عرفانى اول است نه دوم ([ و علم آدم الاسماء كلها]) [٣] هر چند هر يك از اسم و اسم اسم را به حكم محكم شرع مطهر احكام