انسان کامل از ديدگاه نهج البلاغه - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٢٤٥ - باب يازدهم انسان كامل صاحب مرتبه قلب است

معلمان بشر زارع اند

امام در اين كلام , معلمين بشر و وسائط فيض الهى را زارع معرفى فرمود و قلوب فيض پذير را مزرعه ([ و المعرفه بذر المشاهده ]) . علماء برزگرند كه بذرها معارف در مزرعه دلها كشت مى كنند اگر اين بذرها سبز شود يعنى مزرعه ها مستعد و قلوب قابل باشند اين سبزه ها قره عين الناظرين و نزهت گاه اهل ولايت خواهند شد نمى بينى كه فرمودند زمين سبخه و شوره زار ولايت ما را قبول نكردند كه سبز نشدند ؟ ببين كه اين بذرهاى حكمت چه جنتها مى شوند و چه سبزه زارها مى گردند در قرآن فرمود : ([ نساء كم حرث لكم]) و باز فرمود ([ أفرايتم ما تحرثون ءانتم تزرعونه ام نحن الزارعون]) سلسله حرفها با هم پيوسته و ناگسستنى است منافاتى نيست آنجا سفراى الهى زارع معرفى شدند در كلام امير عليه السلام , و اينجا در قرآن فرمود كه شما حارثيد و ما زارع , آن هم به صيغه جمع ([ نحن الزارعون]) , فافهم .

الله تعالى زارع و انسان كامل سر الله و معارف و اسرار ولايت بذر و قلوب مزارعند .

يونس بن ظبيان از امام صادق عليه السلام روايت كرده است كه قال : ([ ان الله خلق قلوب المؤمنين مبهمه على الايمان فاذا أراد