انسان کامل از ديدگاه نهج البلاغه - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٢٧٣ - باب يازدهم انسان كامل صاحب مرتبه قلب است

نتوان برد , بلكه محجوبين يك چيز پندارند , و حجاب همين مظاهر متكثره اند كه حجاب ذاتند .

به مثل اگر كسى در كنار نهر آب سريع السير بايستد , صورت خود را در هر مقدار زمان ممتد , ثابت مى بيند با اينكه لحظه به لحظه عكس او در آب از انعكاس نور بصر در آب حاصل مى گردد , و مى دانيم با اين كه آب تند رودخانه هيچ قرار ندارد و حال اين كه آب صورت قار مى نمايد , همچنين صانع چابك دست چيره دست به اسم مصور آن فان كه كل يوم هو فى شأن است چنان در موجودات از طبايع و قوى و املاك و عقول تجدد امثال و ايجاد امثال مى نمايد كه گمان مى رود همان يك صورت پيشينه و ديرينه است .

حركت جوهرى فقط در عالم طبايع مادى جارى است . راقم را وجيزه اى در تجدد امثال و فرق آن با حركت جوهرى است . علاوه اين كه رساله اى مستقل در حركت جوهرى نوشته است كه بطور مستوفى در مسائل و مطالب آن تحقيق و تقرير كرده است .

ذكر حلقه در بهشت يا على است

هر چند قلب را قرار نيست و ليكن به ذكر حلقه در بهشت تبرك مى جوييم و بحث را ترك مى گوييم : ([ فى الامالى باسناده الى سعيد بن جبير عن ابن عباس عن النبى صلى الله عليه و آله قال : ان حلقه