چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٣ - قيافه حق به جانب گرفتن

پيامبرش را راضى كنند(وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَقُّ أَنْ يُرْضُوهُ إِنْ كَانُوا مُؤْمِنِينَ)».

جالب توجّه اينكه در جمله فوق چون سخن از «خدا» و «پيامبر» در ميان است و قاعدتاً بايد «ضمير» به صورت «تثنيه» آورده شود، ولى با اين حال ضمير مفرد به كار رفته است (منظور ضمير «يرضوه» مى باشد). اين تعبير در حقيقت اشاره به اين است كه رضايت پيامبر صلى الله عليه و آله از رضايت خدا، جدا نيست و او همان مى پسندد كه خدا مى پسندد، و به تعبير ديگر اين اشاره به حقيقت «توحيد افعالى» است، چرا كه پيامبر صلى الله عليه و آله در مقابل خدا از خود استقلالى ندارد، و رضا و غضب او همه به خدا منتهى مى شود، همه براى او و در راه اوست.

در پارهاى از روايات نقل شده كه در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله مردى ضمن سخنان خود چنين گفت: «مَنْ أَطَاعَ اللَّه وَ رَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ، وَ مَنْ عَصَاهُمَا فَقَدْ غَوَى؛ كسى كه خدا و پيامبرش صلى الله عليه و آله را اطاعت كند، رستگار است و كسى كه اين دو را مخالفت كند گمراه و نارستگار است.»

هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله اين تعبير را شنيد كه او خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله را در يك رديف قرار داده و با «ضمير» ذكر كرده، ناراحت شد و فرمود: «بِئْسَ الْخَطِيْبُ أَنْتَ، هَلّا قُلْتَ وَ مَنْ عَصَى اللَّهَ وَ رَسُولَهُ؟[١]؛ تو بد سخنگويى هستى! چرا نگفتى هر كس نافرمانى خدا و پيامبرش را كند ...

(بلكه با ضمير تثنيه آوردى و گفتى هر كه آن دو را مخالفت كند).»

در آيه بعد، اينگونه افراد منافق را شديداً تهديد مى كند، و مى گويد: «مگر نمى دانند كسى كه با خدا و رسولش دشمنى و مخالفت كند، براى او آتش دوزخ است كه جاودانه در آن مى ماند(أَلَمْ يَعْلَمُوا أَنَّهُ مَنْ يُحَادِدِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَأَنَّ لَهُ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِداً فِيهَا)».

سپس براى تأكيد اضافه مى كند«اين رسوايى و ذلّت بزرگى است(ذَلِكَ الْخِزْىُ الْعَظِيمُ)».

«يُحَادِد» از مادّه «محادّه» و از ريشه «حد» است كه به معناى طرف و نهايت چيزى

[١]. تفسيرابوالفتوح رازى، ذيل آيه مورد بحث.