چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٢ - سرچشمه نفاق

هرگز نبايد فريب اين ظاهرسازى و چرب زبانى آنها را خورد، زيرا انتخاب سپر مخصوص ميدانهاى نبرد است.

درست است كه در بعضى از مواقع، انسان چارهاى جز سوگند ندارد، و يا لا اقل سوگند كمك به بيان اهمّيّت موضوع مورد نظر مى كند، ولى نه سوگند دروغ، و نه سوگند براى هر چيز و هركار كه اين شيوه منافقان است.

در آيه ٧٤ سوره توبه مى خوانيم: «يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ مَا قَالُوا وَلَقَدْ قَالُوا كَلِمَةَ الْكُفْرِ؛ آنها به خدا سوگند ياد مى كنند كه (سخنان زننده در غياب پيامبر صلى الله عليه و آله) نگفتهاند، در حالى كه قطعاً سخنان كفرآميز گفتهاند!»

مفسّران براى جمله«صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ» دو معنا ذكر كردهاند: نخست اعراض از راه خدا و ديگر باز داشتن ديگران از اين راه، گرچه جمع ميان هر دو معنا در آيه مورد بحث امكانپذير است، ولى با توجّه به توسّل آنها به سوگندهاى دروغ، معناى دوم، مناسبتر به نظر مى رسد، چرا كه هدف از اين سوگندها، اغفال ديگران است.

يك جا «مسجد ضرار» بر پا مى كنند، و هنگامى كه از آنها سؤال مى شد هدفتان چيست؟ سوگند ياد مى كنند كه جز هدف خير ندارند. [١]

در جاى ديگر براى شركت در جنگ هايى كه فاصله آن نزديك و احتمال غنائم در آن زياد است اظهار آمادگى مى كنند ولى براى شركت در ميدان «تبوك» كه پر از مشكلات است، هزار عذر و بهانه مى آورند و سوگند ياد مى كنند كه اگر توانايى داشتيم همراه شما حركت مى كرديم. [٢]

آنها نه فقط براى مردم سوگند دروغين ياد مى كنند بلكه همانگونه كه در آيه ٦٣ سوره قصص آمده در عرصه محشر نيز در پيشگاه خداوند متوسّل به دروغ مى شوند

[١]. سوره توبه، آيه ١٠٧.

[٢]. سوره توبه، آيه ٤٢.