چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤ - نكات قابل توجّه در اين آيات

«يَقُولُونَ لَئِن رَّجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ. [١]»

و زمانى هم به بهانههاى مختلف از قبيل جمع آورى محصولات كشاورزى از شركت در برنامههاى جهاد، خوددارى كرده و در شديدترين لحظات، پيامبر صلى الله عليه و آله را تنها مى گذاشتند، و در عين حال وحشت داشتند كه پرده از رازشان برداشته شود و رسوا گردند.

به خاطر همين موضع گيريهاى بسيار خصمانه، در آيات زيادى از قرآن، آماج شديدترين حملات قرار گرفتند، و يك سوره در قرآن به نام سوره «منافقون» پيرامون وضع آنها نازل شده است.

در سورههاى توبه، حشر، و بعضى ديگر از سورههاى قرآن نيز مورد نكوهش فراوان قرار گرفتهاند، از جمله سيزده آيه از آيات همين سوره بقره از صفات آنها و عواقب شومشان سخن مى گويد.

٥ خود فريبى منافقان

مشكل بزرگى كه مسلمانان در ارتباط با منافقان داشتند اين بود كه از يكسو مأمور بودند هر كس اظهار اسلام مى كند با آغوش باز از او استقبال كنند، و از تفتيش عقايد در مورد اشخاص خوددارى نمايند؛ از سوى ديگر، بايد مراقب توطئههاى منافقان باشند. منافقانى كه با قيافه حق به جانب به نام فرد مسلمان، گفتارشان مورد قبول افراد واقع مى شد، در حالى كه در باطن، سدّ راه اسلام و از دشمنان قسم خورده بودند.

اين گروه با پيش گرفتن اين راه، فكر مى كردند مى توانند خداوند و مؤمنان را براى هميشه فريب دهند، در حالى كه بدون توجّه خود را فريب مى دادند.

تعبير به«يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَالَّذِينَ ءَامَنُوا» با توجّه به معناى مخادعه كه به معناى

[١]. سوره منافقون، آيه ٨.