چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١ - نكات قابل توجّه در اين آيات

خلاصه، دوگانگى شخصيّت و تضادّ برون و درون كه صفت بارز منافقان است، پديدههاى گوناگون در عمل و گفتار و رفتار فردى و اجتماعى آنها دارد كه به خوبى مى توان آن را شناخت.

چه تعبير زيبايى دارد قرآن، در آياتى كه خوانديم مى گويد: «فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ؛ آنهادلهاى بيمار دارند.» چه بيمارى از دوگانگى ظاهر و باطن، بدتر! و چه بيمارى از خود برتربينى و يا نداشتن شهامت براى رويارويى با حوادث، دردناكتر!

ولى همان گونه كه بيمارى قلبى را هر چند پنهان است نمى توان بكلّى مخفى كرد بلكه نشانههاى آن در چهره انسان و تمام اعضاى بدن آشكار مى شود، بيمارى نفاق نيز همين گونه است كه با تظاهرات مختلف قابل شناخت مى باشد.

در تفسير نمونه ذيل آيات ١٤١ تا ١٤٣ سوره نساء نيز درباره «صفات منافقان» بحث شده است. [١]

و نيز در ذيل آيات ٤٩ تا ٥٧ سوره توبه بحث مشروحى در اين زمينه داريم. [٢]

در سوره توبه ذيل آيات ٦٢ تا ٨٥ نيز بحثهاى فراوانى در اين زمينه مطالعه خواهيد فرمود. [٣]

٣ گسترش مفهوم نفاق

گرچه نفاق به مفهوم خاصّش، صفت افراد بى ايمانى است كه ظاهراً در صفّ مسلمانانند امّا باطناً دل در گرو كفر دارند، ولى نفاق معناى وسيعى دارد كه هر گونه دو گانگى ظاهر و باطن، گفتار و عمل را شامل مى شود هر چند در افراد مؤمن باشد كه ما از آن به عنوان «رگههاى نفاق» نام مى بريم.

[١]. تفسير نمونه، ج ٤، ص ١٧٤ تا ١٧٨.

[٢]. همان مدرك، ج ٧، ص ٤٣٨ به بعد.

[٣]. همان مدرك، ج ٨، ص ٣١ به بعد.