چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٢ - چند نكته مهم

هم اصرار كنى قبول نخواهم كرد؛ مفهوم اين سخن آن نيست كه اگر يك صد و يكبار اصرار كنى مى پذيرم، بلكه منظور اين است كه مطلقاً نخواهم پذيرفت.

اين گونه تعبير در حقيقت براى تأكيد مطلب است؛ و لذا در سوره منافقون آيه ٦، همين موضوع به عنوان نفى مطلق ذكر شده است، آنجا كه مى فرمايد: «سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَسْتَغْفَرْتَ لَهُمْ أَمْ لَمْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ لَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ؛ تفاوت نمى كند چه براى آنها طلب آمرزش كنى يا نكنى خدا آنها را نخواهد بخشيد!»

شاهد ديگر اين سخن، علّتى است كه در ذيل آيه ذكر شده و آن اينكه: «آنها به خدا و پيامبرش كافر شدهاند و خدا فاسقان را هدايت نمى كند». روشن است كه براى اينگونه افراد هيچ مقدار استغفار سبب نجات نخواهد شد.

ولى عجب اينكه در روايات متعدّدى كه از طرق اهل تسنّن نقل شده مى خوانيم پيامبر صلى الله عليه و آله بعد از نزول آيه فوق چنين فرمود: «لَأَزِيْدَنَّ فِى الْإِسْتِغْفارِ لَهُمْ عَلى سَبْعِينَ مَرَّةً! رَجاءً مِنْهُ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ، فَنَزَلَتْ: سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَسْتَغْفَرْتَ لَهُمْ أَمْ لَمْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ لَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ؛ به خدا سوگند بيش از هفتاد بار براى آنها استغفار مى كنم به اين اميد كه خداوند آنها را بيامرزد، در اين هنگام آيه (سوره منافقان) نازل شد كه خداوند در آن مى فرمايد: تفاوت نمى كند چه براى آنها استغفار كنى و چه نكنى، هرگز خدا آنها را نمى آمرزد. [١]»

مفهوم روايات فوق اين است كه پيامبر صلى الله عليه و آله از عدد هفتاد در آيه مورد بحث «تعداد» فهميده است و لذا فرموده من بيش از هفتاد بار براى آنها استغفار مى كنم، در حالى كه همانطور كه گفتيم آيه مورد بحث مخصوصاً با توجّه به علّتى كه در ذيل آن آمده، به روشنى به ما مى فهماند كه عدد هفتاد براى «تكثير» است و كنايه از نفى مطلق توأم با تأكيد مى باشد.

بنابراين، روايات فوق چون مخالف با قرآن است ابداً قابل قبول نيست بخصوص

[١]. جامع البيان، ج ١٠، ص ٢٥٣.