چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩ - از شركت در مجلس منافقان بپرهيزيد
بگذارند؛ و در صورت پيروزى كفّار خوشحالند و با مصمّم ساختن آنها در كفرشان و جاسوسى به نفع آنان، مقدّمات اين پيروزى را فراهم مى سازند؛ گاهى «رفيق قافله» اند و گاهى «شريك دزد»!
ولى قرآن سرانجام آنها را با يك جمله كوتاه بيان مى كند و مى گويد:
بالاخره روزى فرا مى رسد كه پردهها بالا مى رود و نقاب از چهره زشت آنان برداشته مى شود. آرى«در روز قيامت خداوند در ميان شما قضاوت مى كند(فَاللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ)».
و براى اينكه مؤمنان واقعى مرعوب آنان نشوند، در پايان آيه اضافه مى كند: «هيچ گاه خداوند راهى براى پيروزى و تسلّط كافران بر مسلمانان قرار نداده است(وَلَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا)».
آيا هدف از اين جمله تنها عدم پيروزى كفّار از نظر «منطق» بر افراد با ايمان است و يا پيروزيهاى «نظامى » و مانند آن را شامل مى شود؟
از آنجا كه كلمه «سبيل» به اصطلاح از قبيل «نكره در سياق نفى» است و معناى عموم را مى رساند از آيه استفاده مى شود كه كافران نه تنها از نظر منطق بلكه از نظر نظامى و سياسى و فرهنگى و اقتصادى و خلاصه از هيچ نظر بر افراد باايمان، چيره نخواهند شد.
و اگر پيروزى آنها را بر مسلمانان در ميدانهاى مختلف با چشم خود مى بينيم به خاطر آن است كه بسيارى از مسلمانان، مؤمنان واقعى نيستند و راه و رسم ايمان و وظايف و مسئوليّتها و رسالتهاى خويش را بكلّى فراموش كردهاند، نه خبرى از اتّحاد و اخوّت اسلامى در ميان آنان است و نه جهاد به معناى واقعى كلمه انجام مى دهند، و نه علم و آگاهى لازم را كه اسلام آن را از لحظه تولّد تا لحظه مرگ بر همه لازم شمرده است، دارند؛ و چون چنانند طبعاً چنينند!
جمعى از فقها در مسائل مختلف به اين آيه براى عدم تسلّط كفّار بر مؤمنان از نظر