چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠ - صفات ديگرى از اهل نفاق
حقوقى و حكمى استدلال كردهاند و با توجّه به عموميّتى كه در آيه ديده مى شود، اين توسعه بعيد به نظر نمى رسد.
قابل توجّه اين كه، در اين آيه پيروزى مسلمانان به عنوان «فتح» بيان شده در حالى كه از پيروزى كفّار تعبير به «نصيب» شده است، اشاره به اين كه اگر پيروزيهايى نصيب آنان گردد محدود و موقّت و ناپايدار است و فتح و پيروزى نهايى با افراد با ايمان مى باشد.
پنج وصف ديگر منافقان
در آيات ١٤٢ و ١٤٣ سوره نساء:
إِنَّ الْمُنَافِقِينَ يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ وَإِذَا قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ قَامُوا كُسَالَى يُرَآءُونَ النَّاسَ وَلَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا
منافقان (به گمان خود) مى خواهند خدا را فريب دهند در حالىكه او آنها را فريب مى دهد؛ و هنگامى كه به نماز بر مى خيزند، با كسالت بر مى خيزند؛ در برابر مردم ريا مى كنند؛ و خدا را جز اندكى ياد نمى نمايند.
مُذَبْذَبِينَ بَيْنَ ذَلِكَ لَاإِلَى هَؤُلَاءِ وَلَا إِلَى هَؤُلَاءِ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ سَبِيلًا
آنها افراد بى هدفى هستند كه نه به سوى اينها هستند و نه به سوى آنها (نه در صف مؤمنان و نه در صف كافران) و هر كس را خداوند گمراه كند راهى براى (نجات) او نخواهى يافت.
در اين دو آيه پنج وصف ديگر از صفات منافقان در عبارات كوتاهى آمده است:
١ آنها براى رسيدن به اهداف شوم خود از راه خدعه و نيرنگ وارد مى شوند و حتّى