چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٣ - شناسايى منافقان از لحن گفتار

حركات مشكوك آنها، نقل شده است؛ و شايد به همين دليل بعضى از مفسّران گفتهاند كه بعد از نزول آيه مورد بحث، ديگر پيامبر صلى الله عليه و آله به خوبى منافقان را از نشانههاى آنها مى شناخت.

شاهد گوياى اين سخن اينكه به آن حضرت دستور داده شد كه هرگاه يكى از آنها از دنيا برود بر او نماز نخواند، و كنار قبرش براى دعا و طلب آمرزش نايستد: «وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِّنْهُمْ مَّاتَ أَبَداً وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ. [١]»

مخصوصاً از مواقعى كه منافقان به خوبى چهره واقعى خود را آشكار مى كردند، موقع جهاد بود؛ قبل از جنگ به هنگام جمع آورى كمكها و آماده شدن براى ميدان نبرد، و در ميدان جنگ به هنگام حملات شديد دشمن، و بعد از جنگ به هنگام تقسيم غنائم، كه در آيات فراوانى از قرآن مجيد- مخصوصاً در سوره توبه و احزاب- به آنها اشاره شده است، و كار به جايى رسيده بود كه حتّى افراد عادى مسلمانان نيز منافقان را در اين صحنهها مى شناختند.

امروز هم شناختن منافقان از لحن قول و موضعگيرىهاى خلافشان در مسائل مهمّ اجتماعى، و مخصوصاً در بحرانها يا جنگها كار مشكلى نيست و با كمى دقّت از گفتار و رفتارشان شناسايى مى شوند. و چه خوب است مسلمانان بيدار باشند واز اين آيه الهام گيرند و اين گروه خطرناك و كينه توز را بشناسند و افشا كنند.

در پايان آيه مى افزايد: «خداوند اعمال همه شما را مى داند(وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَعْمَالَكُمْ)!»

هم اعمال مخفى و آشكار مؤمنان، و هم اعمال منافقان را؛ به فرض كه بتوانند چهره اصلى خود را از مردم پنهان دارند، آيا از خدا كه در ظاهر و باطن و خلوت و جلوت با آنهاست، مى توانند مكتوم دارند!

[١]. سوره توبه، آيه ٨٤.