چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣١ - برخورد شديد قرآن با مسجد ضرار
برخورد شديد قرآن با مسجد ضرار:
آيات مورد بحث، گروهى از منافقان را معرّفى مى كند كه با يك نقشه ماهرانه و حساب شده وارد ميدان مبارزه با اسلام شدند، ولى لطف الهى به يارى مسلمانان شتافت، و اين نقشه نيز نقش بر آب شد.
نخستين آيه مى گويد: «گروهى از آنها مسجدى در مدينه اختيار كردند» كه هدفهاى شومى زير اين نام مقدّس نهفته بودند(وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِداً).
سپس هدفهاى آنها را در چهار قسمت زير خلاصه مى كند:
١ منظور آنها اين بود كه با اين عمل ضرر و زيانى به مسلمانان برسانند(ضِرَاراً).
«ضرار» به معناى زيان رسانيدن تعمّدى است. آنها در واقع درست بعكس آنچه ادّعا داشتند كه هدفشان تأمين منافع مسلمانان و كمك به بيماران و از كار افتادگان است، مى خواستند با اين مقدّمات، پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله را نابود و مسلمانان را در هم بكوبند و حتّى اگر توفيق يابند نام اسلام را از صفحه جهان براندازند.
٢ تقويت مبانى كفر و بازگشت دادن مردم به وضع قبل از اسلام(وَكُفْراً).
٣ ايجاد تفرقه در ميان صفوف مسلمانان؛ زيرا با اجتماع گروهى در اين مسجد، مسجد «قبا» كه نزديك آن بود و يا مسجد پيامبر صلى الله عليه و آله كه از آن فاصله داشت از رونق مى افتاد(وَتَفْرِيقاً بَيْنَ الْمُؤْمِنِينَ).
از اين جمله- آنچنان كه بعضى از مفسّران استفاده كردهاند- چنين بر مى آيد كه نبايد فاصله ميان مساجد آنچنان كم باشد كه روى اجتماع يكديگر اثر بگذارند؛ بنابراين، آنها كه روى تعصّبهاى قومى و يا اغراض شخصى، مساجد را در كنار يكديگر مى سازند، و جماعات مسلمين را آنچنان پراكنده مى كنند كه صفوف جماعت آنها خلوت و بى رونق و بى روح مى شود، عملى بر خلاف اهداف اسلامى انجام مى دهند.