چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٣ - برخورد شديد قرآن با مسجد ضرار
كلمه «احق» (شايستهتر) گرچه افعل تفضيل است ولى در اينجا به معناى «مقايسه دو چيز در شايستگى» نيامده بلكه «شايسته» و «ناشايسته» اى را مقايسه مى كند، و اين در آيات قرآن و احاديث و سخنان روزمرّه نمونههاى زيادى دارد.
مثلًا گاه به شخص ناپاك و دزد مى گوييم: پاكى و درستكارى براى تو بهتر است؛ معناى اين سخن آن نيست كه دزدى و ناپاكى خوب است ولى پاكى از آن بهتر است، بلكه مفهومش اين است كه پاكى خوب و دزدى بد و ناشايست است.
مفسّران گفتهاند مسجدى كه در جمله فوق به آن اشاره شده است كه شايسته است پيامبر صلى الله عليه و آله در آن نماز بخواند، همان مسجد«قبا» است كه منافقان مسجد ضرار را در نزديك آن ساخته بودند.
البتّه اين احتمال نيز داده شده كه منظور مسجد پيامبر صلى الله عليه و آله و يا همه مساجدى است كه بر اساس تقوا بنا شود، ولى با توجّه به تعبير «اوّل يوم» (از روز نخست) و با توجّه به اينكه مسجد «قبا» نخستين مسجدى بود كه در مدينه ساخته شد، احتمال اوّل مناسبتر به نظر مى رسد، هرچند اين كلمه با مساجدى همچون مسجد پيامبر صلى الله عليه و آله نيز سازگار است. سپس قرآن اضافه مى كند: علاوه بر اينكه اين مسجد از اساس بر شالوده تقوا گذارده شده،«گروهى از مردان در آن به عبادت مشغولند كه دوست مى دارند خود را پاكيزه نگه دارند، و خدا پاكيزگان را دوست دارد(فِيهِ رِجَالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ)».
در اينكه منظور از اين پاكيزگى، پاكيزگى ظاهرى و جسمانى است يا معنوى و باطنى، در ميان مفسّران گفتگوست. در روايتى كه در تفسير «تبيان» و «مجمع البيان» در ذيل اين آيه از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده چنين مى خوانيم كه به اهل مسجد قبا فرمود:
«ماذا تَفْعَلُونَ فِى طُهْرِكُمْ فَإِنَّ اللَّهَ تَعالى قَدْ احْسَنَ عَلَيْكُمُ الثَّناءَ، قالُوا نَغْسِلُ أَثَرَ الْغائِطِ؛ شما به هنگام پاك ساختن خود چه كارى انجام مى دهيد كه خداوند اين چنين شما را مدح كرده است؟ گفتند: ما اثر مدفوع را با آب مى شوييم.»