چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٢ - دو نكته شايان دقّت

٢ از آنجا كه اين روايات با هم اختلاف فراوان دارد ما از ذكر آنها به عنوان يك شأن نزول صرف نظر كرديم، بخصوص اينكه طبق گفته بعضى از مفسّران بزرگ، مرگ «عبداللَّه بن أبى» در سال نهم هجرى واقع شد، در حالى كه آيات فوق در حدود سال هشتم نازل گشته است. [١]

ولى آنچه جاى انكار نيست اين است كه از لحن آيه چنين بر مى آيد كه پيامبر صلى الله عليه و آله قبل از نزول آيه بر منافقان نماز مى گزارد، و بر كنار قبر آنها توقّف مى كرد، چرا كه آنها ظاهراً مسلمان بودند ولى پس از نزول اين آيه، به طور قطع اين برنامه براى هميشه تعطيل شد.

دون همّتى منافقان

آيات ٨٦ و ٨٧ سوره توبه:

وَإِذَا أُنزِلَتْ سُورَةٌ أَنْ آمِنُوا بِاللَّهِ وَجَاهِدُوا مَعَ رَسُولِهِ اسْتَأْذَنَكَ أُوْلُوا الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُوا ذَرْنَا نَكُنْ مَّعَ الْقَاعِدِينَ

و هنگامى كه سورهاى نازل گردد (و به آنان دستور دهد) كه به خدا ايمان بياوريد و همراه پيامبرش جهاد كنيد، افرادى از آنها (گروه منافقان) كه توانايى (بر جهاد) دارند، از تو اجازه مى خواهند و مى گويند: بگذار ما با افراد ناتوان (آنها كه از جهاد معافند) باشيم.

رَضُوا بِأَنْ يَكُونُوا مَعَ الْخَوَالِفِ وَطُبِعَ عَلَى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَايَفْقَهُونَ

(آرى،) آنها راضى شدند كه با واماندگان (و افراد ناتوان) باشند، و بر دلهايشان مهر نهاده شده، از اين رو (حقايق را) درك نمى كنند.

در اين آيات باز سخن درباره منافقان است، منتها زشتكارىهاى آنان با اعمال نيك

[١]. تفسير الميزان، ج ٩، ص ٣٦٧.