چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧١ - سرچشمه نفاق
است كه زير زمين مى زنند تا براى استتار يا فرار از آن استفاده كنند.
بعضى از مفسّران گفتهاند بسيارى از حيوانات مانند موش صحرايى و روباه و سوسمار براى لانه خود دو سوراخ قرار مى دهند: يكى آشكار كه از آن وارد و خارج مى شوند، و ديگرى پنهانى كه اگر احساس خطرى كنند از آن مى گريزند، اين سوراخ پنهانى را «نافقاء» مى گويند.
و به اين ترتيب، منافق كسى است كه طريقى مرموز و مخفيانه براى خود برگزيده، تا بامخفى كارى و پنهان كارى در جامعه نفوذ كند، و به هنگام خطر از طريق ديگر فرار نمايد.
آيه بعد به دومين نشانه آنها پرداخته چنين مى گويد: «آنها سوگندهايشان را سپر ساختهاند، تا مردم را از راه خدا باز دارند(اتَّخَذُوا أَيْمَانَهُمْ جُنَّةً فَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ).» «آنها كارهاى بسيار بدى انجام مى دهند(إِنَّهُمْ سَاءَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ)».
چرا كه در ظاهر ابراز ايمان مى كنند، و در باطن كفر مى ورزند؛ و در طريق هدايت مردم به آيين حق، ايجاد مانع مى نمايند؛ و چه عملى ازاين بدتر و زشتتر!
«جُنَّه» از مادّه «جن» بر وزن «فن» در اصل به معناى پنهان كردن چيزى از حس است. و «جن» بر وزن «سن» به خاطر اين كه موجودى است نا پيدا، اين واژه بر او اطلاق مى شود؛ و از آنجا كه «سپر»، انسان را از ضربات اسلحه دشمن، مستور مى دارد در لغت عرب به آن «جُنَّة» گفته مى شود، و باغهاى پر درخت را نيز به خاطر مستور شدن زمينهايشان، «جنّت» مى گويند. به هر حال، يكى از آثار نفاق است كه خود را در زير پوششى از نام مقدّس خداوند، و سوگندهاى غلاظ و شداد، قرار مى دهند تا چهره واقعى خويش را مكتوم دارند؛ عواطف مردم را به سوى خود جلب كرده و از اين طريق به اغفال آنها بپردازند و«صدّ عن سبيل اللَّه» كنند.
اين تعبير ضمناً نشان مى دهد كه آنها دائماً با مؤمنان در حال جنگ و ستيزند، و