چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٦ - نمونه ديگرى از كارشكنى منافقان

از آنچه گفتيم روشن شد كه منظور اين است كه اين گروه بايد در اين جهان كم بخندند و بيشتر گريه كنند؛ زيرا مجازاتهاى دردناكى در پيش دارند كه اگر از آن آگاه شوند، بسيار گريه خواهند كرد و كمتر مى خندند.

ولى گروهى از مفسّران احتمال ديگرى در معناى اين جمله دادهاند و آن اينكه:

اينها هر قدر بخندند، با توجّه به عمر كوتاه دنيا، خندههاى آنان كم خواهد بود، و در آخرت آن قدر بايد گريه كنند كه گريههاى دنيا در برابر آن ناچيز است؛ ولى تفسير اوّل با ظاهر آيه و تعبيرات مشابه آن كه در گفتهها و نوشتهها مى آيد، سازگارتر است؛ بخصوص اينكه لازمه تفسير دوم اين است كه صيغه امر به معناى اخبار بوده باشد و اين بر خلاف ظاهر است.

حديث معروفى كه بسيارى از مفسّران از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل كردهاند كه فرمود: «لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا وَ لَبَكَيْتُمْ كَثِيراً[١]؛ اگر آنچه را من (از كيفرهاى هولناك قيامت) مى دانم شما هم مى دانستيد، كم مى خنديد و بسيار گريه مى كرديد!» نيز شاهد معناى اوّل است (دقّت كنيد).

در آخرين آيه مورد بحث، اشاره به يكى ديگر از روشهاى حساب شده و خطرناك منافقان مى كند و آن اينكه: آنها به هنگامى كه كار خلافى را آشكار انجام مى دهند، براى تبرئه خود ظاهراً در مقام جبران بر مى آيند و با اين نوسانها و اعمال ضدّ و نقيض، چهره اصلى خود را پنهان مى دارند.

آيه مى گويد: «هرگاه خداوند تو را به سوى گروهى از اينها باز گرداند و از تو اجازه بخواهند كه در ميدان جهاد ديگرى شركت كنند، به آنها بگو هيچگاه با من در هيچ ميدان جهادى شركت نخواهيد كرد، و هرگز همراه من با دشمنى نخواهيد جنگيد(فَإِن رَّجَعَكَ اللَّهُ إِلَى طَائِفَةٍ مِّنْهُمْ فَاسْتَأْذَنُوكَ لِلْخُرُوجِ فَقُلْ لَّنْ تَخْرُجُوا مَعِىَ أَبَداً وَلَنْ تُقَاتِلُوا مَعِىَ عَدُوّاً)!»

[١]. تفسير مجمع البيان، ج ٥، ص ٩٩.