خامساً: آنها از پشت خنجر مى زنند و ضرباتشان غافلگيرانه است. اين جهات و جهات ديگرى سبب مى شود كه آنها ضايعات جبران ناپذيرى براى جوامع به بار آورند؛ و به همين دليل، براى رفع شرّ آنها بايد برنامهريزى دقيق و وسيعى داشت.

در حديثى آمده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود:

«انّي لا اخَافُ عَلى امَّتِي مُؤْمِناً وَ لا مُشْرِكاً امَّاالْمُوْمِنُ فَيَمْنَعَهُ اللَّهُ بِايمَانِهِ، وَ امَّا الْمُشْرِكُ فَيُخْزيهِ اللَّهُ بِشِرْكِه، وَ لَكِنِّى اخافُ عَلَيْكُمْ كُلَّ مُنافِقٍ عالِمُاللِّسانِ، يَقُولُ مَا تَعْرِفُونَ وَ يَفْعَلُ مَا تَنْكِرُونَ؛

من بر امّتم نه از مؤمنان بيمناكم، نه از مشركان، امّا مؤمن ايمانش مانع ضرر اوست، و امّا مشرك خداوند او را به خاطر شركش رسوا مى كند؛ ولى من از «منافق» بر شما مى ترسم كه از زبانش علم مى ريزد (و در قلبش كفر و جهل است) سخنانى مى گويد كه براى شما دلپذير است، امّا اعمالى (در خفا) انجام مى دهد كه زشت و بد است.»

درباره منافقان بحثهاى مشروح ديگرى در تفسير وزين نمونه، جلد اوّل، ذيل آيات ٨ تا ١٦ سوره بقره، و در جلد ٧ ذيل آيه ٤٣ تا ٤٥ سوره توبه، و در جلد ٨، ذيل آيات ٦٠ تا ٨٥ سوره توبه، و در جلد ١٧ ذيل آيات ١٢ تا ١٧ سوره احزاب، آمده است.

كوتاه سخن اينكه، كمتر گروهى است كه قرآن درباره آنها اين همه بحث كرده باشد؛ و نشانهها و اعمال و خطرات آنها را بازگو نموده باشد؛ اين سرمايهگذارى وسيع قرآن در اين باره دليل بر خطر فوقالعاده منافقان است.

ج) منافق خشك و شكننده است

در طول زندگى طوفانهايى مى وزد، و امواج خروشانى پديدار مى گردد؛ مؤمنان با استفاده از نيروى ايمان و توكّل، و نقشههاى صحيح، گاه جنگ و گريز، و گاه حملههاى پى در پى، آنها را از سر مى گذرانند و پيروز مى شوند؛ امّا منافق يكدنده و لجوج مى ايستد تا مى شكند، در حديثى (از پيغمبر گرامى اسلام) آمده:

«مَثَلُ الْمُؤْمِنِ كَمَثَلِ الزَّرْعِ لَا تَزَالُ الْرِّيْحُ تَمِيلُهُ، وَ لَا يَزَالُ الْمُؤْمِنُ يُصِيبُهُ الْبَلَاءُ، وَ مَثَلُ الْمُنَافِقُ كَمَثَلِ شَجَرَةِ الْأُرُزِ لَا تَهْتَزُّ حَتَّى تُسْتَحْصَدُ؛

مؤمن همچون ساقههاى زراعت است، بادها او را