چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٥ - جمعبندى نهايى

جمعبندى نهايى

الف) ده نشانه براى شناخت منافق

از مجموع آيات فوق، نشانههاى متعدّدى براى منافقان، استفاده مى شود كه در يك جمع بندى مى توان، آن را در ده نشانه، خلاصه كرد:

١ دروغگويى صريح و آشكار: «وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّ الْمُنَافِقِينَ لَكَاذِبُونَ»

٢ استفاده از سوگندهاى دروغين براى گمراه ساختن مردم: «اتَّخَذُوا أَيْمَانَهُمْ جُنَّةً»

٣ عدم درك واقعيّات، بر اثر رها كردن آيين حق، بعد از شناخت آن: «لَا يَفْقَهُونَ»

٤ داشتن ظاهرى آراسته و زبانى چرب، على رغم تهى بودن درون و باطن: «وَإِذَا رَأَيْتَهُمْ تُعْجِبُكَ أَجْسَامُهُمْ»

٥ بيهودگى در جامعه و عدم انعطاف در مقابل حق، همچون يك قطعه چوب خشك: «كَأَنَّهُمْ خُشُبٌ مُّسَنَّدَةٌ»

٦ بدگمانى و ترس و وحشت از هر حادثه و هر چيز به خاطر خائن بودن: «يَحْسَبُونَكُلَّ صَيْحَةٍ عَلَيْهِمْ»

٧ حق را به باد سخريّه و استهزا گرفتن: «لَوَّوْا رُءُوسَهُمْ»