صلحا را از نعمت پاداش برخوردار ساختيم، امت ترا با رسالت آسمانى تو از بهترين نعمتهاى خود برخوردار گردانيديم. برخى گفته‌اند: يعنى همانطورى كه براى امتهاى پيشين، پيامبرانى فرستاده‌ايم، ترا نيز براى امت اسلام فرستاده‌ايم. امت تو نخستين امت، نيست. پيش از اين امت، امم و ملل ديگر نيز بوده‌اند.

(لِتَتْلُوَا عَلَيْهِمُ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ‌): غرض از رسالت آسمانى تو اين است كه قرآن را كه وحى ماست و بر تو نازل كرده‌ايم، بر ايشان بخوانى تا در باره مطالب آموزنده آن به تأمل و تفكر پردازند و از آن پند بياموزند.

(وَ هُمْ يَكْفُرُونَ بِالرَّحْمنِ‌): حال آنكه قريش به «رحمان» كفر ورزيده، مى‌گويند: ما «اللَّه» را مى‌شناسيم، لكن «رحمان» را نمى‌شناسيم. چنان كه قرآن كريم از زبان آنها چنين نقل مى‌كند،(قالُوا وَ مَا الرَّحْمنُ أَ نَسْجُدُ لِما تَأْمُرُنا) (فرقان ٦٠:

گفتند: رحمان چيست؟! آيا براى آنچه تو امر مى‌كنى، سجده كنيم؟) اين معنى از حسن و قتاده است.

برخى گفته‌اند: يعنى آنها منكر يگانگى خدا هستند.

(قُلْ هُوَ رَبِّي لا إِلهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ إِلَيْهِ مَتابِ‌): به آنها بگو: رحمان پروردگار من است. كسى كه شما منكر او هستيد، يگانه و بى همتاست. او خالق و مدبر من است كه امور خود را به او واگذارده‌ام و بطاعت او گردن نهاده‌ام و بحكم او راضى هستم و بازگشت من و توبه من به پيشگاه اوست.

(وَ لَوْ أَنَّ قُرْآناً سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبالُ‌): اگر قرآنى باشد، كه كوه‌هاى گران را از جاى خود كنده، بحركت در آورد ...

(أَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْأَرْضُ‌): يا اينكه زمين را بشكافد و رودها و چشمه‌ها از آن جارى سازد ...

(أَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتى‌): يا اينكه مردگان را زنده كند كه زندگى را از سر گيرند و به سخن در آيند ...

... همين قرآن است كه داراى مقامى بلند و رفيع است. جمله اخير، جواب‌