ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٢٥ - مقصود
تعداد آيات:
بنا بر عدد كوفى و بصرى چهار و بنا بر عدد ديگران سه آيه است. اختلاف در كلمه(فِي السَّماءِ) است كه كوفيان و بصريان پايان آيه ٢٤ دانستهاند.
قرائت:
در قرائت غير مشهور، از حسن «و ادخِلُ» نقل شده و بنا بر اين از سخن خداوند است كه در آغاز كلام خود مىفرمايد: و داخل مىسازم مردم مؤمن و ... بنا بر اين «باذن ربهم» يعنى «باذنى» و اضافه «رب» به ايشان براى اكرام و احترام است.
لغت:
تحيت: گرامى داشتن كسى در موقع برخورد. اينكه مىگويند: «التحيات للَّه» در باره معناى آن سه قول است:
١- يعنى: ملك از آن خداست ٢- يعنى: بقا از آن خداست ٣- سلام از آن خداست. قتيبى گويد: علت اينكه: جمع بسته شده، اين است كه: مردم بعبارات مختلف، پادشاهان را تحيت مىگفتند. به بعضى مىگفتند: از لعن و نفرين دور باش.
به برخى مىگفتند: سالم و متنعم باش. و به برخى مىگفتند: هزار سال زنده باش. جاويد باش. از اينرو بما گفتند كه هر گونه تحيت واقعى اختصاص به خداوند دارد.
اجتثاث: از ريشه بر آوردن چيزى.
مقصود:
از آنجا كه در آيه پيش كافران را تهديد به عقاب كرد، در اين آيه مؤمنان را نويد داده، مىفرمايد:
(وَ أُدْخِلَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ): مردمى كه ايمان آورده و خدا را اطاعت كنند، به امر پروردگارشان به بهشتى داخل مىشوند كه نهرها از زير آن روان است و آنجا جايگاه ابدى ايشان خواهد بود.
(تَحِيَّتُهُمْ فِيها سَلامٌ): تحيت و درود آنها در بهشت، سلام است. در باره تفسير