ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٦ - مقصود

(وَ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ:) بتهايى را كه مردم مشرك مى‌خوانند و از آنها انتظار دارند كه حوائجشان را برآورند.

(لا يَسْتَجِيبُونَ لَهُمْ بِشَيْ‌ءٍ)، بتها هيچيك از حوائج آنها را بر آورده نميكنند.

(إِلَّا كَباسِطِ كَفَّيْهِ إِلَى الْماءِ لِيَبْلُغَ فاهُ وَ ما هُوَ بِبالِغِهِ:) در اينجا خداوند مثلى مى‌آورد براى تمام كسانى كه جز خدا را پرستش كنند و از او حاجتى بخواهند و بدو اميدوار باشند.

مى‌فرمايد: اينان مانند كسى هستند كه دستهاى خود را بسوى آبى از جاى دور دراز كند تا بنوشد و تشنگى خود را فرونشاند لكن بر اثر فاصله زياد، آب بدهان او نمى- رسد و از تشنگى نمى‌آسايد. همچنين است آنچه را كه مردم مشرك، پرستش مى‌كنند آنها از بتهاى خود نفعى نمى‌برند و بوسيله بتها دعايشان مستجاب نميگردد، اين توضيحات از ابن عباس است.

مجاهد گويد: يعنى مانند كسى هستند كه آب را بزبان خود صدا كند و با دست به آن اشاره نمايد و از آب بهره‌اى نبرد.

ابو عبيده و بلخى و ابو مسلم گويند: اين ضرب المثلى است در ميان عرب براى كسى كه بدنبال چيزى باشد و آن را بدست نياورد مى‌گويند: او مثل كسى است كه آب در مشت دارد. شاعر گويد:

يعنى: از دوستى كه ميان من و او بود نتيجه‌اى گرفتم مانند كسى كه آب در دست داشته باشد و چيزى براى او نماند. ديگرى گويد:

يعنى: من و شما و شوقى كه من به شما دارم مانند بدست گيرنده آبى هستيم كه انگشتانش آب را گنجايش نداشته باشند.

(وَ ما دُعاءُ الْكافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلالٍ:) دعاى مردم كافر در برابر بتها چيزى جز انحراف از صواب و گمراهى نيست. برخى گويند: يعنى دعاى آنها از راه اجابت و نفع،