ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٨٢ - اعراب
ترجمه:
و اگر خداوند مردم را به ستمشان مؤاخذه مىكرد، هيچ جنبندهاى بر روى زمين باقى نمىگذاشت، ولى آنها را تا مدتى معين مهلت مىدهد و همين كه اجلشان فرا رسيد، نه ساعتى عقب مىافتند نه جلو. آنچه نمىپسندند براى خداوند قرار مىدهند و زبان آنها بدروغ مىگويد كه براى آنهاست نيكى. بناچار، براى آنهاست آتش و بسوى آن رهسپار خواهند شد. به خدا، ما پيش از تو پيامبرانى بسوى امتهاى پيشين فرستاديم و شيطان كردارشان را در نظرشان آراست. او امروز ولى و رهبر آنهاست و (فردا) براى آنها عذابى دردناك است. ما قرآن را بر تو نازل نكرديم جز اينكه آنچه در آن اختلاف مىكنند، براى آنها بيان كنى و هدايت و رحمتى باشد براى مردم مؤمن. خداوند از آسمان باران فرستاد و زمين مرده را به آن زنده كرد. در اينكار براى مردمى كه بشنوند، دليل و نشانى است.
قرائت:
مفرطون: نافع و قتيبه، از كسايى به سكون فاء و كسر سين خواندهاند. امام باقر (ع) بفتح فاء و كسر راء مشدد، قرائت فرموده است. ديگران به سكون فاء و فتح راء قرائت كردهاند، از اعرج نيز بفتح راء و تشديد آن روايت شده است.
زجاج گويد: «مفرطون» بقول ابن عباس يعنى: «متروكون» و بقولى يعنى «مقدمون». همچنين «مُفرّطون» نيز بهمين معنى است. معناى متروك و مقدم، چندان فرقى ندارد، زيرا هر دو يعنى: در آتش رها شدهاند. هر گاه به صيغه اسم فاعل خوانده شود، در مورد باب تفعيل، يعنى: آنها در دنيا تفريط كردند و به آخرت توجه نكردند و در مورد باب افعال، يعنى آنها در راه معصيت، افراط و زياده روى كردند. در اين صورت از «فَرَط» و به معناى سبقت بسوى آتش است.
اعراب:
الكذب: مفعول «تصف»( أَنَّ لَهُمُ الْحُسْنى): بدل از «الكذب»