ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٦٤ - نظم آيات

مقدر است. يعنى «ارسلناهم بالبينات و ..» چنان كه اعشى گويد:

به تقدير «اعنى المتعيبا» يعنى: اگر طايفه حى را ترسنده‌اى از راه برسد، جز او كه عيبجو هست، او را پناه نمى‌دهد و حرفى نمى‌زند.

(وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ‌): ما قرآن را بر تو نازل كرديم، تا احكام و راه‌هاى ديندارى و دلائل توحيد خداوند را براى آنها ذكر كنى.

(وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ‌): و شايد آنها در اينباره بينديشند و بدانند كه حق است.

از اين جمله، بر مى‌آيد كه خداوند از همه آنها تفكر و دقتى خواسته، كه باعث معرفت شود و اين بر خلاف گفتار جبريان است.

نظم آيات:

گفته‌اند در اتصال آيه نخست، به سابق چند وجه است:

١- متصل است به‌(لِيُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي يَخْتَلِفُونَ فِيهِ) بنا بر اين مقصود اين است كه:

براى آنها بيان كند آنچه در آن اختلاف دارند و براى اينكه كافران بدانند و براى اينكه مؤمنان مهاجر، پاداش مهاجرت خود را ببرند.

٢- برخى گفته‌اند: از آنجا كه سابقاً بذكر كفار و كيفر آنها پرداخته بود، بدنبال آن بذكر مؤمنان مهاجر پرداخت تا ديگران را تشويق كند كه از آنها پيروى كنند، بنا بر اين، اتصال اين دو قسمت، مانند اتصال نقيض است به نقيض.

٣- برخى هم گفته‌اند: نظر به اينكه سابقاً در باره زنده شدن مردگان سخن گفته شده است، اكنون در باره حكم روز قيامت و انتقامى كه بخاطر مظلومان از ظالمان گرفته مى‌شود، سخن مى‌گويد.