٥- ابن عباس گويد: يعنى دانستيم كه چه كسانى در نماز به صف جلو مى‌روند و چه كسانى به صف عقب، زيرا كسانى بودند كه براى رسيدن به فضيلت نماز جماعت، در صف جلو مى‌ايستادند و كسانى بودند كه براى نگاه كردن به پشت سر زنان، در صف عقب، مى‌ايستادند. اين آيه، بهمين مناسبت نازل شد.

٦- ربيع بن انس گويد: پيامبر گرامى اسلام، مردم را بر صف اول نماز، ترغيب كرد و فرمود: بهترين صف مردان، صف اول، و بدترين آن، صف آخر و بهترين صف زنان، صف آخر و بدترين آن، صف اول است. و فرمود: خداوند و فرشتگان بصف اول، توجه دارند. از اينرو مردم ازدحام كردند. خانه‌هاى بنى عذره، از مسجد دور بود. گفتند:

خانه‌ها را مى‌فروشيم و در نزديكى مسجد، خانه مى‌خريم، تا صف جلو را درك كنيم. از اينرو آيه نازل شد. بنا بر اين مقصود اين است كه: ما پاداش مردم را بر حسب نيتشان مى‌دهيم.

(وَ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَحْشُرُهُمْ‌): يعنى پروردگار تو- اى محمد يا اى شنونده- آنها را روز قيامت، زنده و براى مجازات و محاسبه، جمع مى‌كند.

(إِنَّهُ حَكِيمٌ عَلِيمٌ‌): خداوند در كارهايش حكيم و به استحقاق مردم داناست.

نظم آيات:

(وَ إِنَّا لَنَحْنُ نُحْيِي وَ نُمِيتُ) و پس از آن، متصل است به آنچه قبلا در باره نعمتها بيان كرد. در اينجا بيان مى‌كند كه: خداوند متعال وارث همه نعمتهايى است كه به آنها داده، تا آنها را نسبت بدنيا بى‌ميل و نسبت به آخرت، ترغيب كند. اين بيان از ابو مسلم است.

قاضى گويد: پس از بيان انواع نعمتها، بمردم مى‌فهماند، كه اينها را براى بقا نيافريده، بلكه اين نعمتها به اين منظور، آفريده شده‌اند كه راهى بسوى نعمتهاى آخرت باشند.

برخى گويند: پس از اينكه آنها را به نعمتهاى دنيا متذكر ساخت، آنها را به زنده كردن و ميراندن و عالم بودن خداوند بهمه اشياء و حشر خلق، متنبه ساخت، تا متوجه خدا شوند و به عبادت و اطاعت پردازند.