و رفاه قومى را تغيير نمى‌دهد، جز اينكه آنها حالات نفسانى خود را تغيير دهند و هنگامى كه خداوند اراده كيفر قومى كند، مانعى در برابر اراده‌اش نيست و جز خداوند كسى آنها را فرياد رس و سرپرست، نخواهد بود.

قرائت:

ابو البرهسم كه صاحب قرائتهاى نادر است «له معاقيب من بين يديه و رقباء من خلفه يحفظونه بامر اللَّه» قرائت كرده است. «معاقيب» جمع «معقبه» و ياء عوض از قاف دوم است و جمله «يحفظونه بامر اللَّه» به تقدير «يحفظونه مما يحاذره بامر اللَّه» است. يعنى او را بامر خداوند از آنچه مى‌ترسد حفظ مى‌كنند.

يكى از علماى ادب (ابن جنى) گويد: قرائت مشهور (يحفظونه من امر اللَّه) بنا بر- اين است كه «من امر اللَّه» مرفوع و صفت «معقبات» باشد. يعنى: او را تعقيب كنندگانى است از امر خداوند كه او را حفظ مى‌كنند. نه اينكه: او را تعقيب كنندگانى است كه او را از امر خداوند حفظ مى‌كنند و اگر اينطور معنى كنيم «من امر اللَّه» در محل نصب خواهد بود.

از امام صادق (ع) روايت شده است:

«له معقبات من خلفه و رقيب من بين يديه يحفظونه بامر اللَّه»

و از على (ع) و ابن عباس و عكرمه و زيد بن على‌

«يحفظونه بامر اللَّه»

روايت شده است.

لغت:

غيض: فرو رفتن مايع و كم شدن آن است. شاعر گويد:

غيضن من عبراتهن و قلن لى‌		ما ذا لقيت من الهوى و لقينا

يعنى: از اشكهاى خود كاستند و مرا گفتند از عشق چه ديدى و چه ديديم؟

متعالى: عالى، يعنى خداوند برتر از ثناى هر ثناخوانى است. برخى گفته‌اند:

متعالى يعنى مقتدرى كه احدى نتواند با او رقابت كند.

سارب: به شتاب رونده سرب: آبى كه از مشك مى‌ريزد. ذو الرمه گويد:

ما بال عينك منها الماءِ ينسكب‌		كأنه من كلى مفرّية سرب‌

يعنى: چرا از چشم تو آب جارى است؟ گويى آبى است كه از مشكهاى شكافته‌