ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢١ - اقوال

كننده‌اى است.

اقوال:

١- حسن و ابو الضحى و عكرمه و جبايى گويند: يعنى تو ترساننده و راهنماى هر قومى هستى و نازل ساختن آيات بر عهده تو نيست. بنا بر اين «انت» مبتدا و «منذر» خبر و «هاد» عطف بر آن است.

٢- محمد ترساننده و خداوند رهنماست. اين قول از ابن عباس و سعيد بن جبير و ضحاك و مجاهد است.

٣- ابن عباس- بنا بروايت ديگر- و قتاده و زجاج و ابن زيد گويند: يعنى تو اى محمد، ترساننده هستى و براى هر قومى رهنما و پيامبرى است كه آنها را هدايت مى‌كند و دعوت كننده‌اى است كه آنها را ارشاد مى‌كند.

٤- مقصود از «هادى» هر كسى است كه مردم را دعوت بحق كند.

در روايت ديگر از ابن عباس است كه: چون اين آيه نازل شد، پيامبر فرمود: منم ترساننده و على است هدايت كننده، بعد از من. يا على، اهل هدايت بوسيله تو هدايت مى‌شوند.

حاكم ابو القاسم حسكانى در كتاب «شواهد التنزيل» روايت كرده است كه: پيامبر در حالى كه على (ع) نزدش بود، آب طلبيد، پس از تحصيل طهارت، دست على را گرفت و بر سينه خود چسبانيد و فرمود: «تويى ترساننده» سپس بر سينه على چسبانيد و فرمود:

«براى هر قومى هدايت كننده‌اى است» آن گاه فرمود: تويى روشنايى مردم و منتهاى هدايت و سرور و بزرگ شهرها و من شهادت مى‌دهم كه تو اين چنين هستى.

بنا بر سه قول اخير «هاد» مبتدا و «لكل قوم» خبر است.