(أَ يُمْسِكُهُ عَلى‌ هُونٍ أَمْ يَدُسُّهُ فِي التُّرابِ‌): پيش خود مى‌انديشيد كه با طفل مظلوم چه كند؟ آيا او را بخوارى و مشقت، نگه‌دارد، يا زنده بگورش كند. عمل «واد» در ميان جامعه عرب، عبارت بود از زنده بگور كردن دختران، از ترس اينكه مبادا دچار فقر شوند و بخواهند دختران را باشخاص غير همشأن خود دهند.

(أَلا ساءَ ما يَحْكُمُونَ‌): بدانيد كه آنها بد قضاوت مى‌كردند، زيرا براى خود چيزى قرار مى‌دادند كه پسند خاطرشان بود و براى خداوند چيزى قرار مى‌دادند كه مطلوب خودشان نبود. برخى گويند: بد قضاوت مى‌كردند، زيرا دختران را زنده بگور مى‌كردند، در حالى كه آنها نيز همچون پسران حق حيات داشتند و شايد دخترى بهتر از پسرى بود. از ابن عباس روايت شده است كه: اگر خداوند در مورد تولد فرزندان، به خواسته‌هاى مردم توجه مى‌كرد، دخترى بدنيا نمى‌آمد، زيرا هيچكس طالب دختر نيست. و اگر همه پسر باشند، نسل بشر منقرض خواهد شد.

(لِلَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ مَثَلُ السَّوْءِ وَ لِلَّهِ الْمَثَلُ الْأَعْلى‌): اينها كه به- آخرت ايمان ندارند و خدا را صاحب فرزند، مى‌دانند، داراى صفتى زشتند كه عبارت است از: روسياهى و غم! ولى صفات برجسته، از قبيل سلطنت و قدرت، از خداوند است.

برخى گويند: يعنى آنها داراى صفات نقص، از قبيل: جهل، كفر، گمراهى، حدوث، ضعف، عجز، احتياج به پسران و كشتن دختران، هستند و براى خداوند است صفات خداوندى، از قبيل: بى‌نيازى از همدم و فرزند، ربوبيت و اخلاص توحيد.

پرسش:

در اينجا خداوند مى‌فرمايد: «براى خداوند است مثل اعلى» و در جاى ديگر مى‌فرمايد:(فَلا تَضْرِبُوا لِلَّهِ الْأَمْثالَ) (همين سوره ٧٤: براى خداوند مثل نياوريد) جمع ميان آنها چگونه است؟

پاسخ:

مقصود از «امثال» اشباه است. يعنى: خدا را شبيه چيزى قرار ندهيد و مقصود