ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٣٨ - مقصود
«طرى» از طراوت است، بنا بر اين بايد با همزه خوانده نشود.
(وَ تَسْتَخْرِجُوا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُونَها): و بوسيله غواصى گوهرهاى گرانبهاى دريا را استخراج كنيد و وسيله آرايش خود و همسرانتان قرار دهيد. اگر خداوند دريا را براى شما رام نمىكرد، شما هرگز قادر نبوديد به دريا نزديك شويد و در آن غواصى كنيد.
(وَ تَرَى الْفُلْكَ مَواخِرَ فِيهِ): عكرمه گويد: يعنى اى انسان، كشتى را مىنگرى كه دريا را پاره مىكند و پيش مىرود. ابن عباس گويد: يعنى كشتى بر روى آب روان است.
(وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ): تا بر كشتى سوار شويد براى تجارت و طلب معاش و روزى، از فضل خداوند.
(وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ): و ديگر اينكه خدا را بر نعمتهايش سپاسگزارى كنيد، تا بر نعمتهاى شما بيفزايد و شما را پاداش دهد. بر سر اين جمله، واو آمده است، تا دلالت كند، بر اينكه خداوند اينها را بمنظور نعمت بخشى به بندگانش آفريده است.
(وَ أَلْقى فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ): در زمين كوهايى بلند و استوار افكند، تا زمين شما را مضطرب نسازد و آرامش و آسايش شما را سلب نكند.
(وَ أَنْهاراً وَ سُبُلًا): و رودها و راههايى در زمين قرارداد، تا آبها را بمزارع شما منتقل سازند و شما بهر نقطهاى كه بخواهيد، سفر كنيد. برخى گويند: مقصود از «انهار» رود نيل و فرات و دجله و سيحون و جيحون و ... است.
(لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ): معناى اين جمله را گفتهايم، برخى گويند: يعنى براى اينكه بدينوسيله به يگانگى خداوند پىبريد.
(وَ عَلاماتٍ): و روى زمين نشانههايى قرارداد كه بكمك آنها راهها را پيدا كنيد. برخى گويند: مقصود از «علامات» كوههاست كه روزها وسيله راهنمايى هستند.
(وَ بِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُونَ): ابن عباس گويد: يعنى شبها بوسيله ستارگان هدايت مىشوند. مقصود از «نجم» جنس و همه ستارگان ثابت است. برخى گويند: كلام تا