٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٥ - «الغاصب يؤخذ بأشق الاحوال» عبداللّه خدا بخشى

اگر مال مغصوب تلف شود، در مورد اخذ قيمت از غاصب نيز، قول به ضمان بالاترين قيمت، طرفداران بسيارى دارد و تسامح را در مطالبه اين قيمت، در حق غاصب، روا نمى‌دانند، (٤٦) اما مخالفان اين رويكرد نيز ساكت نبوده و آن را نمى‌پذيرند (٤٧).


(٤٦) شيخ مرتضى انصارى، كتاب المكاسب، ج١، مطبوعات دينى، چاپ اول، ١٣٧٩، قم، ص ٣٠٣؛ محمد فاضل لنكرانى، الديات( تفصيل الشريعة في شرح تحرير الوسيلة)، مركز فقهى ائمه اطهار عليهم السلام، چاپ اول،١٤١٨ هـ . ق، ص ٣٣٦؛ سيد ابو القاسم موسوى خويى، پيشين، ج٦، ص ٣٩٧؛ سيد شهاب الدين مرعشى نجفى، القصاص على ضوء القرآن و السنة، ج١، ص ٢٢١ و ٢٢٨؛ شيخ محمد رضا مظفر، الحاشية على البيع و الخيارات، ج١ به كوشش جعفر كوثرانى، قم، ١٣٧٨، ص ٨١؛ سيد محمد مجاهد طباطبائى، المناهل، مؤسسة آل البيت(ع)، چاپ اول ، ص ٤٤٠؛ در خصوص غصب و تلف سگ‌هايى كه قابل تقويم هستند و ديه دارند(مانند سگ نگهبان) اگر از طريق اتلاف باشد همان ديه‌اى كه براى چنين حيواناتى مقرر است بايد پرداخت شود و اگر خود به خود تلف شود، بايد قيمت بازار را پرداخت كرد و احتمال اعلى القيم نيز مطرح است: «احتمال أنه يؤخذ بأكثر الأمرين من القيمة المقدرة و الدية المقدرة شرعاً؛ لأن الغاصب يؤخذ بأشق الأحوال»؛ سيد عبد الأعلى سبزوارى، پيشين، ج٢٩، ص ٣٧٦؛ در كتاب غاية المراد في شرح نكت الإرشاد نيز به نقل از ابن ادريس در سراير از اعلى القيم ياد مى‌كند و به عبارت مورد بحث اشاره مى‌كند. محمد بن مكى عاملى ( شهيد اول)، غاية المراد في شرح نكت الإرشاد، ج٢، دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم، چاپ‌اول،١٤١٤ هـ . ق، ص ٣٧؛ همين رويكرد در كتاب التنقيح الرائع لمختصر الشرائع آمده است. جمال الدين مقداد بن عبد اللَّه(فاضل مقداد)، التنقيح الرائع لمختصر الشرائع، ج٤، كتابخانه آية الله مرعشى نجفى- ره ـ ، چاپ اول، ١٤٠٤ هـ . ق ، ص ٧٠؛ همچنين مى‌توان به كتاب الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية اشاره كرد. زين الدين بن على بن احمد عاملى(شهيد ثانى)، الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية، ج٢، ارغوان دانش، ١٣٨٤، ص ٤٤٩. در قانون مجازات اسلامى ٢٤/٩/١٣٦١(منسوخ) به ديه سگ اشاره شده بود. مواد ٢٠٧ ، ٢٠٨ و ٢٠٩ اين قانون مقرر مى‌داشت: «ديه سگ به ترتيب زير است: ١ - سگ شكارى، چهل درهم خواه آموزش يافته باشد يا نباشد. ٢ - سگ گله، بيست درهم. ٣ـ سگ نگهبان منزل يا باغ، بيست درهم، ٤ - سگ مزرعه، محصول يك هكتار غله مانند گندم. تبصره ١- غير از سگ‌هاى مذكور هيچ سگى ملك مسلمان نخواهد شد و اتلاف آن نيز ضمانى ندارد. تبصره ٢ - آنچه به عنوان ديه براى از بين بردن سگ‌ها بيان شده است، نبايد از آنها تجاوز كرد و چيزى را به عنوان قيمت سگ دريافت كرد»؛ «هر گاه سگى غصب شود و بدون اتلاف غاصب از بين برود، غاصب ضامن قيمت آن خواهد بود نه ديه آن و هر گاه نقص يا عيبى بدون جنايت بر آن وارد شود غاصب عهده‌دار ارش آن مى‌باشد»؛ «جنايت بر سگى كه ديه دارد موجب ارش مى‌شود و به همان نسبت از ديه پرداخت مى‌شود».
(٤٧) سيد محمد جعفر مروج جزائرى، پيشين، ج٣، ص ٦٠٧؛ سيد محمد بن على حجت كوه كمرى، كتاب البيع، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم، چاپ دوم،١٤٠٩ هـ . ق، ص ٢٠٦؛ سيد ابو القاسم موسوى خويى، موسوعة الإمام الخوئي، ج٢٥، ص ٢٣٧؛ همو، المستند في شرح العروة الوثقى، ج٣، ص ٢٣٥.