به اين حديث و نظاير آن نمى‌توان استناد كرد؛ زيرا معلوم نيست كه دستور پيامبر(ص) در چه شرايطى بوده و آيا عمل پيامبر(ص) بعد از نزول سوره مائده بوده يا قبل از آن. (٣٣)

پرسش‌هايى در باره مسح بر كفش

در مورد مسأله مسح بر كفش، پرسش‌هايى مطرح است كه براى بررسى، مطرح مى‌كنيم تا شايد فقيهى كه در عصر ما آن را جايز مى‌داند پاسخى براى آنها بيابد:

١. بدون شك، وضو هر چند عبادت و شرط صحت نماز است، اما سبب پاك شدن وضو گيرنده نيز مى‌شود. خداوند در ذيل آيه وضو مى‌فرمايد:

{ولكن يريد ليطهّركم وليتمّ نعمته عليكم لعلّكم تشكرون} ؛(٣٤)

بلكه، مى‌خواهد شما را پاك سازد و نعمت‌هايش را بر شما تمام كند؛ شايد شكر او را به جا آوريد.

بنابراين، اگر وضو مانند غسل و تيمم سبب تطهير است، بايستى مستقيماً بر پاها باشد نه بر كفش و جوراب؛ زيرا مسح بر كفش و جوراب، اگر نگوييم كه موجب كثيف شدن دست‌ها با چرك‌هاى كفش و جوراب مى‌شود، طهارتى به دنبال ندارد. بنابراين تجويز اين عمل در سفر و غير سفر از روى اختيار، چه به صورت موقت و چه غير موقت، خلاف نظافتى است كه اسلام در بسيارى از تعاليمش، انسانها را به آن فرا مى‌خواند.

٢ ـ مسأله مسح بر كفش، مسأله فرعى فقهى است كه صحابه و تابعين در مورد

(٣٣) براى آگاهى از اين روايات ر.ك: السنن الكبرى، بيهقى، ج١، ص٢٧٠ـ ٢٧٧.
(٣٤) مائده، آيه٦.