فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١٥
٢٥ نقل قول با ذكر نام شيخ طوسى ـ كه غالباً از تبيان است ـ و نيز از ده نقل قول با ذكر نام شيخ مفيد، هيچ يك مربوط به بخش فقهى كتاب نيست. در بخش فقهى ـ چنان كه پيش از اين گفته شد ـ مؤلف غالباً عبارات كتابهاى فقهى ديگران را بدون ذكر منبع، گاه با تلخيص و گاه عيناً نقل كرده است، گاهى نيز در نقل اقوال ديگران از تعبير «بعض اصحابنا» استفاده كرده كه مقصود وى معمولاً همان فقهايى است كه اشاره كرديم (٤٢). وى همچنين در بخش فقهى، مانند ساير بخشها، بندرت، آراى عالمان سنى مانند ابوحنيفه، شافعى و مالك را نقل مىكند. (٤٣)
در مجموع، مىتوان گفت كه ابن شهر آشوب چندان رغبتى به طرح مستقيم آراء و انديشههاى ديگران ندارد و بيشتر، ديدگاههاى خود را ذيل آيات مطرح مىكند. همچنين، رغبتى به نقد آراى ديگران ندارد و اغلب، قول ديگران را بدون اظهار نظر نقل كرده و بندرت به نقد آنها پرداخته است. (٤٤) مخالفت با نسخ آيه ٢٣٤ سوره بقره با آيه ٢٤٠ آن سوره از معدود موارد نقد قول ديگران است. (٤٥)
فتاواى خاص: در برخى كتب فقهى مانند رياض المسائل، كشف اللثام و جواهر الكلام كه اقوال فقيهان را نقل كردهاند، فتاواى مؤلف، غالباً موافق با فتاواى سيد مرتضى (٤٦) و گاهى موافق با فتواى شيخ طوسى (٤٧) ذكر شده است. ظاهراً مؤلف فتوايى خاص ندارد، تنها از ظاهر سخن برخى (٤٨) برمىآيد كه فتواى
(٤٢) براى نمونه ر.ك: متشابه القرآن، ج٢، ص١٧٥؛ الانتصار، ص٢٢٥.
(٤٣) متشابه القرآن، ج٢، ص١٦٩،١٧٢،١٩٣،١٨٠،١٧٣ و ١٦٥.
(٤٤) همان، ج٢، ص٢٤٨.
(٤٥) همان ، ج٢، ص٢٢٨.
(٤٦) كشف اللثام، ج٨، ص٤٨٠ .
(٤٧) همان، ج١٠، ص٢٩٠.
(٤٨) متشابه القرآن، ج٢، ص١٧٨؛ كشف اللثام، ج٤، ص٣٢٤؛ رياض المسائل، ج٣، ص٤٠١.