وى استدلال به عقل را مستقلاً در فروع شرعى روا نمى‌داند. البته، بندرت اثباتاً و گاه نفياً از عقل ياد كرده است؛ مانند اين كه «عقل بر وجوب امر به معروف و نهى از منكر دلالت نمى‌كند» (٥٤)، يا «اتلاف و قطع، عقلاً ممنوع است» (٥٥)، يا «ظلم عقلاً جايز نيست». (٥٦) ظاهر اين تعابير آن است كه وى عقل را در كنار ساير ادله حجت مى‌داند.

ابن شهر آشوب، قرآن را ظنى الدلالة دانسته و معتقد است در تعبد به شريعت نمى‌توان تنها به آن اكتفا كرد و از همين رو، نياز به اهل بيت(ع) و لزوم معرفت و اقتدا به آنان را اثبات مى‌كند. (٥٧)

مؤلف در اين كتاب تنها به آياتى مى‌پردازد كه فقيهان در دلالت فقهى آنها اختلاف دارند، و از آنجا كه بيشتر عبارات كتاب از كتابهاى فقهى با رويكرد فقه مقارن گرفته شده، مى‌توان گفت بيشتر به موارد اختلافى ميان فقهاى شيعه و اهل سنت و كمتر به موارد اختلافى بين فقهاى شيعه پرداخته است. او در غالب مواردى كه استدلال به آيه و برداشت حكم فقهى از آن را تمام نمى‌داند، بعد از طرح آيات، دو تعبير «استدل...» و «لايدلّ» را به كار برده و به آن پاسخ مى‌دهد و در مواردى كه استدلال را مى‌پذيرد، از تعابيرى؛ چون «فيها دلاله»، «يدل»، «فيه دليل» و «دالّ» بهره مى‌گيرد. از مجموع آيات الاحكام كه به گفته برخى (٥٨) حدود ٥٠٠ آيه مى‌باشد، در بخش فقهى كتاب، حدوداً ٣٤٠ آيه مطرح و يا به آن استناد شده يا استناد به آن مردود دانسته شده است. اين تعداد، نسبت به حجم مباحث فقهى و

(٥٤) همان ، ج٢، ص١٨٧.
(٥٥) همان، ص ٢١٩.
(٥٦) همان ، ج١، ص١٨٩.
(٥٧) همان، ج١، ص ٢١٩.
(٥٨) منية المريد، ص ٣٧٨.