فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧١ - بررسى اشكالات نظرى قاعده «التعزير في كل معصية» محمد رضا كدخدايى
است، لكن ادعاى منتقد بر عدم جواز كيفر عمل رياكارانه در صورت اثبات و وجود ديگر شرايط مجازات، ادعايى بى دليل است.
٤-١-٣. رضايت بر عمل بد ديگران و حب شيوع فاحشه
تبيين اشكال: از جمله مصاديق محرمات قصدى و قلبى محض كه بدون اشتراط تحقق عمل مادى، حرام و مستوجب عقاب اخروى است ولى نمىتواند مستوجب كيفرى دنيوى باشد، دوست داشتن، رواج و شيوع بدكارى در جامعه و رضايت قلبى به معصيت عاصيان است. قرآن كريم به معصيت بودن حب شيوع فاحشه تصريح مىكند:
{اِءنَّ الَّذينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشيعَ الْفاحِشَةُ فِي الَّذينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَليمٌ فِى الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُون} .(٦٤)
همچنين رواياتىمانند:
الراضي بفعل قوم كالداخل معهم فيه و على كل داخل في باطل إثمان إثم الرضا و إثم الدخول».
واضح است كه صرف «حب شيوع فاحشه» كه امر قلبى محض مىباشد، مستوجب عقاب دنيوى نيست. (٦٥) بر اين اساس، مشخص مىشود كه معصيت «حب شيوع فاحشه» قابل مجازات دنيوى نيست و اين امر مانع از قول به فراگيرى مجازات نسبت به تمام معاصى مىشود.
نقد و بررسى: همان گونه كه شيخ انصارى و ديگران در ذيل آيات و روايات مذكور تصريح مىكنند، دلالت بر معصيت بودن قصد قلبى همراه با عمل دارد. اگر چه صرف حب شيوع فاحشه و رضا به گناه ديگران، امرى ناپسند است ولى به لحاظ عدم تعلق اختيار صريح و بلاواسطه، مادامىكه با انجام عملى همراه نباشد،
(٦٤) نور، آيه١٩.
(٦٥) حسينى، سيد محمد، همان، ص ٦٥٤.