٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥ - درسنامه فقه ـ كتاب زكات آيت اللّه هاشمى شاهرودى

جمله «وليس على جميع غلاته» در آن نيست، لذا ميان اين دو نقل، تهافت و تعارض وجود دارد؛ حذف اين جمله از وسط نمى‌تواند از باب تقطيع باشد؛ زيرا اين جمله در وسط متن حديث و مؤثر بر معناى آن است. پس اين روايت با نقل كلينى، معارض با صحيح زراره و محمد بن مسلم نيست؛ زيرا يا مخصوص به مال محض است و يا مطلق است كه روايت زراره و محمد بن مسلم مخصّص و حاكم بر آن است. با تهافت اين دو نقل، اولاً: اصل وجود روايتى از ابوبصير كه معارض با روايت زراره و محمد بن مسلم باشد ثابت نيست.

ثانياً: نقل كلينى اضبط است و اساساً در سند روايت ابى بصير به نقل شيخ طوسى اشكال وجود دارد؛ زيرا مرحوم شيخ طوسى اين روايت را از على بن حسن بن فضّال نقل مى‌كند و على بن حسن بن فضال و حماد و حريز همه موثقند، ولى در طريق مرحوم شيخ به روايات على بن حسن بن فضال ـ چنانكه در مشيخه تهذيب و استبصار آمده است ـ على بن محمد بن الزبير قرار دارد كه توثيق نشده است.

بنابراين فقط يك روايت در خصوص زكات غلات طفل وجود دارد كه همان روايت زراره و محمد بن مسلم است و معارضى ندارد. در نتيجه اين صحيحه، مطلقات نفى زكات در مال يتيم را تخصيص مى‌زند و به اين ترتيب فتواى قدما با وجوه متعددى ثابت مى‌شود.

زكات مواشى صبى: آيا در مواشى (چهار پايان) صبى زكات هست ؟ برخى از باب عدم قول به فصل و اجماع مركب، مواشى را به غلات ملحق كرده‌اند؛ به اين معنا كه اگر در غلات، قائل به زكات شديم ـ طبق مشهور قدما ـ در مواشى هم بايد به ثبوت زكات قائل شويم؛ چون كسى قائل به تفصيل بين غلات و مواشى نيست، مشهور قدما در هر دو به زكات قائلند، مشهور متأخرين هم در هر دو زكات را نفى كرده‌اند، بنابراين تفصيل بين غلات و مواشى بر خلاف اجماع مركب است. ليكن تمسك به اجماع